University of Oxford

จาก Thailand Science and Technology Wikipedia

แผนการ Oxford Open ได้เริ่มเปิดตัวเมื่อเดือนกรกฎาคม ปี 2005 โดยโรงพิมพ์มหาวิทยาลัย Oxford (Oxford University Press - OUP) ได้ทดลองรูปแบบการตีพิมพ์วารสารแบบเปิด (Open Access Journal - OAJ) ซึ่งได้มีกระบวนการตรวจสอบอย่างรอบคอบ และมีการรายงานผลการทดสอบอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งในที่สุด การทดลองการตีพิมพ์ OAJ ของ Oxford ก็ประสบผลสำเร็จ (Oxford University Press, 2005)
ภารกิจในการจัดทำวารสารแบบเปิดของมหาวิทยาลัย Oxford มีรายละเอียดดังนี้

1. เจ้าของผลงานสามารถอัพโหลดไฟล์เอกสารลงในคลังจัดเก็บเอกสารของสถาบันได้
2. ทางมหาวิทยาลัยจะทำการประเมินคุณภาพของบทความ (peer-reviewed)
3. เมื่อผลงานได้รับการยอมรับจากนักวิชาการแล้ว เจ้าของผลงานต้องเขียนสัญญาอนุญาตเพื่อแสดงสิทธิให้ผู้ที่นำไปใช้มีการอ้างอิงถึง
4. บทความฉบับสมบูรณ์จะถูกจัดเก็บในรูปแบบ pdf ไฟล์
5. มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดจะนำบทความลงวารสารออกซ์ฟอร์ด หลังจากผลงานได้รับการยอมรับให้ลงในวารสารออกซ์ฟอร์ด เจ้าของผลงานจะไม่มีสิทธิ์นำบทความ หรือผลงานต่างๆไปเผยแพร่ยังที่ใดได้อีก
6. สำหรับการทำบทความหรือผลงานทางวิชาการเป็นวารสารออนไลน์ บทความอาจจะไม่ได้เผยแพร่ในทันที แต่จะได้รับการเผยแพร่บทความภายในช่วงระยะเวลาไม่เกิน 12 เดือน
7. ผลงานต้นฉบับที่เจ้าของผลงานทำการเผยแพร่ก่อนหน้าที่จะมีการตีพิมพ์ลงในวารสารจะไม่สามารถทำการแก้ไขหรือเปลี่ยนแปลงใดๆได้อีก
   

ปัจจุบันรูปแบบการจัดทำ OAJ ของมหาวิทยาลัย Oxford มี 2 รูปแบบดังนี้

1. OAJ แบบเต็มรูปแบบ (Full Open Access Journals) บทความที่ถูกตีพิมพ์ใน OAJ รูปแบบนี้ จะถูกทำให้เป็น OA ทั้งหมด ปัจจุบันมีวารสารรูปแบบนี้จำนวนทั้งหมด 6 รายชื่อ ได้แก่ วารสาร AoB Plants , Bioscience Horizons , Database , DNA Research , Genome Biology and Evolution และ Nucleic Acids Research

2. OAJ แบบทางเลือก (Optional Open Access Journals) – วารสารรูปแบบนี้ผู้เขียนสามารเลือกที่จะตีพิมพ์ผลงานของตนให้อยู่ในรูปแบบ OA หรือไม่ก็ได้ โดยจะต้องเสียค่าใช้จ่ายในการตีพิมพ์เป็นแบบ OA เพิ่มเติม เพื่อที่จะทำให้เอกสารสามารถเผยแพร่ได้ทันทีและเปิดให้เข้าถึงได้อย่างอิสระ โดยทาง Oxford ได้จำแนกวารสารรูปแบบนี้ออกเป็น 2 ประเภท คือ

2.1 วารสารรูปแบบมาตรฐาน (Standard Model Journals) - ปัจจุบันมีวารสารรูปแบบนี้ทั้งหมด 93 เรื่อง ยกตัวอย่างเช่น วารสาร Age and Ageing, Alcohol and Alcoholism, Health Education Research, Biostatistics, Brain และ Journal of Plant Ecology

2.2 วารสารรูปแบบทดลอง (Alternative Model Journals) ได้แก่ วารสาร The Journal of Experimental Botany (JXB) ซึ่งปัจจุบันกำลังอยู่ในขั้นทดลอง ให้บริการตีพิมพ์ OA แบบทางเลือกให้แก่ผู้เขียนในส่วนของเอกสารต้นฉบับ โดยเปิดให้บุคคลที่สามารถเข้าถึงได้มี 2 ประเภท ประเภทแรกคือ บุคคลที่ไม่ได้เป็นสมาชิก สามารถดูได้เฉพาะสาระสังเขปของแต่ละบทความ ประเภทที่ 2 คือ บุคคลที่เป็นสมาชิกของวารสาร สามารถเข้าถึงต้นฉบับ รวมทั้งอ่าน Review บทความที่ได้รับการแก้ไขแล้วได้

บทความ OA ทั้งหมด ที่เผยแพร่อยู่ในวารสารทั้ง 2 รูปแบบของ Oxford ที่มีเนื้อหาครอบคลุมทางด้านวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ และชีวการแพทย์ จะถูกส่งไปจัดเก็บไว้โดยอัตโนมัติในคลังจัดเก็บเอกสารของ PubMed Central (PMC) ด้วย

คลังจัดเก็บเอกสารงานวิจัยของมหาวิทยาลัย Oxford (Oxford Research Archive - ORA)
Oxford Research Archive (ORA) คือ คลังจัดเก็บเอกสารถาวรในรูปแบบออนไลน์ โดยจะจัดเก็บเอกสารงานวิจัยที่ถูกผลิตขึ้นโดยสมาชิกของมหาวิทยาลัย Oxford ได้อย่างปลอดภัย การรวบรวมจะรวบรวมผลงานทั้งที่ถูกตีพิมพ์ และไม่ตีพิมพ์ สำหรับงานวิจัยเรื่องใดที่ได้ผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญแล้ว จะมีเครื่องหมายหรือคำอธิบายแจ้งไว้อย่างชัดเจน โดย ORA ถูกจัดทำขึ้นสำหรับเป็นสถานที่เก็บรักษา เปิดให้เข้าถึง และสงวนรักษาเนื้อหาฉบับเต็มของเอกสารงานวิจัยของมหาวิทยาลัย Oxford โดยในการเพิ่มผลงานวิจัยของผู้เขียนลงใน ORA จะช่วยให้ผลงานของผู้เขียน สามารถเข้าถึงได้มากขึ้นอีกด้วย คลังจัดเก็บความรู้เช่น ORA เป็นสิ่งที่พบเห็นได้โดยทั่วไปในมหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ของประเทศอังกฤษ และทั่วโลก และได้กลายมาเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญเพื่อใช้ในการเผยแพร่ผลงานวิจัยในที่สุด นอกจาก ORA จะจัดเก็บงานวิจัยทางวิชาการในรูปแบบดิจิทัล ยังจัดเก็บทรัพยากรประเภทอื่นๆ ด้วย อาทิเช่น บทความวารสาร (preprint และ postprint) วิทยานิพนธ์ รายงานการประชุม (รายงาน โปสเตอร์ สไลด์นำเสนอ และอื่นๆ) หนังสือ และบางตอนของหนังสือ รายงานที่กำลังดำเนินงาน และรายงานข้อสรุป

ประโยชน์ของคลังจัดเก็บเอกสารงานวิจัยของมหาวิทยาลัย Oxford คลังจัดเก็บเอกสารงานวิจัยของมหาวิทยาลัย Oxford มีประโยชน์ต่อนักวิจัย คณาจารย์ รวมไปถึงนักศึกษาของมหาวิทยาลัย Oxford มากมายดังนี้ (Oxford University Research Archive, 2008)
1. ORA จะช่วยสงวนรักษางานวิจัยของผู้เขียนได้ในระยะยาว
2. เพิ่มความสามารถในการเข้าถึงงานวิจัยของผู้เขียน เนื่องจาก ORA จะเปิดให้ Google และ Search Engine ตัวอื่นๆ สามารถเข้ามาทำการเก็บคำค้นภายในคลัง ORA ได้
3. การทำให้ผลงานวิจัยอยู่ในรูปแบบออนไลน์ ช่วยให้การเข้าถึงสะดวกรวดเร็วและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เนื่องจากไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ และไม่ต้องมีรหัสผ่านก็สามารถเข้าถึงได้ ทำให้ผลงานวิจัยถูกนำไปใช้ในการอ้างอิงมากขึ้น ส่งผลให้ค่า Impact Factor ของบทความเพิ่มขึ้นตามไปด้วย
5. หน่วยงานผู้ให้ทุนหลายแห่ง ส่วนใหญ่ต้องการให้ผลงานวิจัยที่ถูกสร้างจากทุนที่ได้รับ ถูกจัดเก็บในคลังความรู้ เช่น ORA
6. Grey Literature เช่น งานที่ยังไม่ได้ถูกตีพิมพ์เผยแพร่ จะถูกค้นหา และเข้าถึงได้ง่ายใน ORA ตัวอย่างยังรวมไปถึงรายงานการประชุม รายงานข้อสรุป และวิทยานิพนธ์อีกด้วย
7. ORA สามารถใช้เป็นแหล่งในการจัดเก็บเนื้อหาบทเรียนได้ โดยไม่มีการกำหนดจำนวนหน้า และไม่มีการจำกัดจำนวนของแผนภาพ
8. ORA ได้สร้าง Link ในการเชื่อมโยงระหว่างเนื้อหาที่เกี่ยวเนื่องกัน เช่น รายงานที่กำลังดำเนินงาน รายงานการประชุม โปสเตอร์ และบทความวารสาร
9. ระบบ RSS/Atom feeds จะช่วยผู้ใช้สามารถติดตามความเคลื่อนไหวของข้อมูล หรือเรื่องราวที่ผู้ใช้สนใจ เมื่อเรื่องนั้นๆ มีการปรับปรุงใหม่ได้
10. การค้นหาง่ายขึ้น ผู้ใช้สามารถค้นหางานวิจัยของสมาชิกในมหาวิทยาลัยทั้งหมดได้ในแหล่งเดียว
11. เพิ่มโอกาสของความเป็นไปได้ของการค้นหาผลงานอื่นที่เหมือนกันหรือเกี่ยวเนื่องกับสาขาวิชาเดียวกับผลงานของผู้ใช้ ข้ามเขตมหาวิทยาลัยได้
12. งานวิจัยของผู้ใช้สามารถค้นต่อเนื่องไปยังงานวิจัยของผู้เขียนท่านอื่นๆ ที่มีเนื้อหาคล้ายคลึงกันที่ถูกรวบรวมไว้ใน ORA ได้
13. เป็นประโยชน์ต่อสังคมโดยมีการจัดทำกองทุนสาธารณะ และงานวิจัยอื่นๆ ที่เปิดให้เข้าถึงได้

บริการของสำนักพิมพ์ Oxford ทางด้านการจัดทำ OA
ทางสำนักพิมพ์ Oxford ได้มีการจัดทำบริการต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ทางด้านการจัดทำ OA เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ใช้ ในการใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการจัดทำ OA และเป็นวิธีการหนึ่งที่จะช่วยสนับสนุนให้ผู้เขียนร่วมตีพิมพ์ผลงานของตนให้อยู่ในรูปแบบ OA มากยิ่งขึ้นด้วย
1. การจัดทำตารางแสดงราคาการตีพิมพ์เอกสาร
สำนักพิมพ์ได้มีการจัดทำตารางแสดงราคาของการจัดทำ OA ของวารสารในแต่ละรายชื่อ เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับสถาบันหรือผู้เขียน ที่ต้องการร่วมตีพิมพ์ผลงานของตนร่วมกับวารสารของมหาวิทยาลัย Oxford โดยในตารางจะให้รายละเอียดราคาการตีพิมพ์ทั้งในรูปแบบสิ่งพิมพ์ และในรูปแบบ OA โดยแบ่งการจัดทำตารางราคาออกเป็น 2 ประเภท คือ ตารางแสดงราคาสำหรับผู้เขียนที่สังกัดในสถาบันดังตารางที่ 1 และตารางแสดงราคาสำหรับผู้เขียนที่ไม่ได้เป็นสมาชิกกับ Oxford ดังตารางที่ 2

2. บริการสำหรับผู้ใช้ (User Service)

2.1 บริการแจ้งเตือน CiteTrack - บริการ CiteTrack สามารถแจ้งเตือนสมาชิกเมื่อบทความเฉพาะเรื่องถูกนำไปอ้างอิงหรือแก้ไข นอกจากนี้สมาชิกยังจะได้รับการแจ้งถึงบทความที่ตรงกับเงื่อนไขการค้นหาที่สมาชิกได้ระบุไว้ เช่น คำค้น หรือชื่อผู้แต่งเป็นต้น

2.2 บริการ RSS Feed - ผู้ใช้สามารถสมัครใช้บริการ RSS Feed เพื่อรับข่าวสารพาดหัว หรือสาระสังเขป ข้อมูลจากเว็บไซต์ที่ผู้ใช้เลือกสมัครได้ ซึ่งได้แก่ Librarian News RSS feed และ Oxford Journals RSS feed ผู้อ่านจะได้รับการแจ้งให้ทราบถึงประเด็นใหม่ๆ ที่ได้ถูกออนไลน์ผ่านทางอีเมลโดยอัตโนมัติ และสามารถดาวน์โหลดรายละเอียดได้

2.3 Illuminea – เป็นบริการจดหมายข่าวรายไตรมาสใหม่สำหรับนักวิชาการ บรรณารักษ์ และนักสารสนเทศ ที่จะช่วยให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ทันสมัยและความคืบหน้าล่าสุดของสำนักพิมพ์ และวารสารของ Oxford ที่เผยแพร่ไปทั่วโลก

2.4 E - Toc – ผู้ใช้ที่สมัครเป็นสมาชิกจะได้รับบริการแจ้งเตือนสารบัญเนื้อหาวารสารฉบับล่าสุด และผู้ใช้สามารถส่งต่อข้อมูลเหล่านี้ให้กับผู้อื่นๆได้