Torino Scale
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
Torino Scale
หน่วยทอริโน (Torino Scale)เป็นหน่วยบอกระดับความเป็นอันตรายต่อโลกของดาวเคราะห์น้อยที่คุกคามโลก ในลักษณะคล้ายๆ กับหน่วยริกเตอร์ (Richter scale) ซึ่งเป็นหน่วยบอกระดับความรุนแรงของแผ่นดินไหว
หน่วยทอริโน มีกำเนิดขึ้นมาเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ.1999 จากการประชุมระดับนานาชาติเรื่องดาวเคราะห์น้อยคุกคามโลก ที่เมือง Torino ประเทศอิตาลี เป็นหน่วยที่ปรับปรุงจาก "ดัชนีอันตรายของวัตถุใกล้โลก" (A Near - Earth Object Hazard Index) ของนักดาราศาสตร์สหรัฐฯ แห่ง MIT ชื่อ Richard P. Binzel ซึ่งเขาได้สร้างขึ้นมาเมื่อปี ค.ศ.1995
ที่มาความคิดเรื่องให้มีหน่วยบอกระดับอันตรายการคุกคามโลกของดาวเคราะห์น้อย หรือหน่วยเทอริโน มาจากข่าวเกี่ยวกับดาวเคราะห์น้อยเฉียดโลกหรืออาจคุกคามโลก ที่เกิดบ่อยขึ้น ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลจากความก้าวหน้าของเทคโนโลยีการสำรวจอวกาศ ทำให้นักดาราศาสตร์ตรวจจับวัตถุขนาดดาวเคราะห์น้อยที่คุกคามโลกได้ โดยเฉพาะวัตถุที่มีขนาดตั้งแต่ประมาณ 1 กิโลเมตรขึ้นไป เป็นจำนวนมากขึ้น และบ่อยขึ้น โดยที่ในแต่ละครั้งของการตรวจพบดาวเคราะห์น้อยเดินทางเข้ามาใกล้โลก หรืออาจคุกคามโลกได้ ก็จะถูกรายงานในสื่อต่างๆ ด้วยคำบรรยายที่หลวมๆ ก่อให้เกิดความตื่นตระหนกได้ง่าย เช่น ข่าวดาวเคราะห์น้อยขนาดเล็กบางดวง ที่ถูกตรวจพบว่า มีวิถีโคจรเฉียดเข้ามาใกล้โลก ก็ถูกรายงานอย่างไม่ชัดเจน จนกระทั่งก่อให้เกิดกระแสความวิตกเกินเหตุได้
หน่วยทอริโน จึงได้ถูกกำหนดขึ้นมา โดยชื่อของหน่วยก็มาจากชื่อเมือง Torino นั่นเอง
หน่วยทอริโน มีค่าหน่วยในลักษณะเดียวกับหน่วยริกเตอร์ คือจากต่ำสุดได้แก่ 0 (ศูนย์) ถึงสูงสุดได้แก่ 10 โดยที่ได้กำหนดให้แบ่งระดับการคุกคามโลกตามหน่วยทอริโนเป็นห้ากลุ่ม ดังนี้..
กลุ่มที่ 1 หน่วยทอริโน มีค่า = 0 (ศูนย์) มีความหมายว่า ไม่มีอันตรายต่อโลก ถ้าเป็นดาวเคราะห์น้อยขนาดใหญ่ ก็จะไม่มีโอกาสชนโลกภายในไม่กี่สิบปีข้างหน้า แต่ถ้าเป็นดาวเคราะห์น้อยขนาดเล็กๆ ก็อาจชนโลกได้ ทว่าก็จะสลายตัวไปในบรรยากาศโลกจนหมด หรือเหลือถึงพื้นผิวโลกเป็นเพียงก้อนอุกกาบาตเล็กๆ
กลุ่มที่ 2 หน่วยทอริโน มีค่า = 1 มีความหมายว่า ควรติดตามจับตาดูเพราะโอกาสชนโลกมีน้อย แต่อาจเปลี่ยนวิถีโคจรกลายเป็นดาวเคราะห์น้อยคุกคามโลกได้
กลุ่มที่ 3 หน่วยทอริโน มีค่าระหว่าง 2-4 มีความหมายว่า ต้องจับตาดูอย่างใกล้ชิด เพราะโอกาสที่ดาวเคราะห์น้อยมีค่าทอริโนระหว่าง 2-4 จะชนโลกมีอยู่ และสามารถจะก่อให้เกิดความเสียหายต่อพื้นที่แถบบริเวณที่ถูกชนได้
กลุ่มที่ 4 หน่วยทอริโน มีค่าระหว่าง 5-7 มีความหมายว่า คุกคามโลกโอกาสชนโลกมีสูง และถ้าชนโลก ก็จะสร้างความหายนะบนโลกถึงระดับโลกได้
กลุ่มที่ 5 หน่วยทอริโน มีค่าระหว่าง 8-10 มีความหมายว่า ชนโลกอย่างแน่นอน ความเสียหายที่จะเกิดขึ้นกับโลก มีตั้งแต่ระดับท้องถิ่นที่ถูกชน (สำหรับดาวเคราะห์น้อยคุกคามโลกด้วยค่าทอริโน = 8) ถึงระดับเป็นแถบ (สำหรับดาวเคราะห์น้อยคุกคามโลกด้วยค่าทอริโน = 9) และรุนแรงที่สุดถึงระดับโลกคือเกิดฤดูหนาวนิวเคลียร์ (nuclear winter) ขึ้นมา (สำหรับดาวเคราะห์น้อยคุกคามโลกด้วยค่าทอริโน = 10)
หลังจากที่มีการตั้งหน่วยทอริโนขึ้นมาแล้ว การรายงานข่าวเกี่ยวกับดาวเคราะห์น้อยที่ถูกค้นพบว่าคุกคามโลก ก็จะถูกตรวจสอบและกำหนดค่าของหน่วยทอริโนออกมา เพื่อที่สื่อต่างๆ จะได้รายงานต่อคนทั้งโลก โดยสื่อสารระดับอันตรายหรือภัยจากการคุกคามของดาวเคราะห์น้อยได้อย่างแน่ชัดขึ้นแทนที่จะต้องรายงานด้วยภาษาอาจจะสร้างความตื่นตระหนกเกินความเป็นจริงหรือเกิดความประมาท ไม่ตระหนักถึงภัยอันแท้จริงของดาวเคราะห์น้อยที่คุกคามโลก
