Psychology และ Psychiatry

จาก Thailand Science and Technology Wikipedia

Psychology และ Psychiatry

จิตวิทยา (psychology) เป็นสาขาหนึ่งของวิทยาศาสตร์ เน้นการศึกษาเรื่องพฤติกรรมของมนุษย์ การทำงาน และกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับจิตใจมนุษย์ โดยทั่วๆ ไปในเรื่องของจิตวิทยา จะเป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับอารมณ์ บุคลิก และระดับสติปัญญาของมนุษย์ ซึ่งจะแสดงออกมาอย่างเป็นรูปธรรม คือพฤติกรรมและการตัดสินใจในสถานการณ์ต่างๆ ของมนุษย์แต่ละคน รวมทั้งการเผชิญหรือการจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้นในสถานการณ์ต่างๆ ของการดำเนินชีวิต

ผู้สำเร็จการศึกษา มีคุณวุฒิทางด้าน psychology ก็จะเป็น นักจิตวิทยา (psychologist)

จิตเวชศาสตร์ (psychiatry) เป็นสาขาหนึ่งของแพทยศาสตร์ เน้นการศึกษาสาเหตุ การรักษา และการป้องกันความผิดปกติทางจิต ทางอารมณ์ และพฤติกรรมของผู้ป่วยเป็นโรคจิต

ความแตกต่างของ psychology กับ psychiatry ที่สำคัญคือ สำหรับ psychiatry จะเป็นเรื่องของความผิดปกติทางจิต เรื่องของโรคจิต โดยผู้เชียวชาญทางด้าน psychiatry จะเป็น "แพทย์" โดยมีคุณวุฒิรองรับ มีชื่อเรียกเป็น "จิตแพทย์" (psychiatrist) ในขณะที่นักจิตวิทยาไม่ใช่แพทย์

ทั้ง psychology และ psychiatry มีรากศัพท์ที่มาจากคำเดียวกันคือ psyche (ไซคี)

Psyche เป็นชื่อของเทพธิดาองค์หนึ่งซึ่งมีกำเนิดมาจากความเป็นมนุษย์โลกคนหนึ่งในเทพนิยายกรีกโบราณ แล้วภายหลังจึงได้รับการยกฐานะเป็นเทพ

คำว่า psyche เป็นคำภาษากรีก แปลว่า soul (วิญญาณหรือจิตวิญญาณ)ดังนั้นทั้ง psychology และ psychiatry จึงเป็นศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับ จิตซึ่งในสมัยเก่าก่อนวงการวิทยาศาสตร์ยังมีความเข้าใจน้อยมากเกี่ยวกับจิตหรือจิตวิญญาณ เพราะเข้าใจว่ามนุษย์แต่ละคนประกอบด้วยสองส่วนสำคัญ คือร่างกายและวิญญาณ

ครั้นถึงยุคปัจจุบัน ความเข้าใจเรื่องของ จิต เรื่องของ วิญญาณ และ จิตวิญญาณ มีความกระจ่างชัดมากขึ้นได้ ทำให้ psychology และ psychiatry สมัยใหม่จับเฉพาะเรื่องของ จิต หรือ จิตใจ เท่านั้น ไม่เกี่ยวกับ วิญญาณ อีกต่อไป

นอกเหนือไปจากความหมายของคำว่า psyche ที่เป็นภาษากรีกแล้ว เรื่องราวพิสดารสนุกสนานของนางไซคี กับเทพคิวปิค ก็มีอิทธิพลโน้มน้าวคนรุ่นต่อๆ มา ให้ใช้ชื่อนางไซคีมาเป็นชื่อศาสตร์ทั้งสองที่เกี่ยวกับจิตใจมนุษย์คือ psychology และ psychiatry

ตามเทพนิยายกรีกโบราณ ไซคีเป็นธิดาของกษัตริย์องค์หนึ่ง ซึ่งมีธิดาทั้งหมดสามองค์ แต่ละองค์ล้วนงดงาม แต่ไซคีงามที่สุด งามเหนือมนุษย์ทั้งโลก

ความงามของไซคีเลื่องลือไปทั่วแผ่นดิน (บนโลก) ทำให้ผู้คนอยากยลโฉม และอย่างแน่นอน ทำให้ชายหนุ่มทั้งโลกหลงใหล แต่เมื่อได้พบเห็น ก็ไม่มีหนุ่มมนุษย์โลกคนใดกล้าแม้แต่จะคิดรัก

พี่สาวสองนางของไซคีแต่งงานไปแล้ว ยกเว้นไซคี

ความรู้สึกอยากยลโฉมนางไซคี ทำให้คนทั้งโลก (จริงๆ แล้วก็คงเป็นเฉพาะแผ่นดินที่เป็นอาณาจักรกรีกโบราณ) ละเลยการบูชาเทพวีนัส ผู้มีความงามเป็นเลิศเหนือเทพธิดาทั้งปวง แต่จิตใจดูจะใกล้ความเป็นมนุษย์อย่างที่สุด เพราะมีอารมณ์ริษยาและโกรธ ที่มนุษย์หลงใหลนางไซคีจนกระทั่งละเลยการบูชาตน

เทพวีนัสจึงขอให้ลูกชายคือคิวปิค เทพแห่งความรัก ไปช่วยจัดการกับนางไซคี ทำให้นางไซคีต้องทุกข์ทรมานกับการได้สามีเป็นอสูรร้ายที่น่าสะพรึงกลัว

คิวปิครักเทพวีนัสผู้เป็นแม่ แต่เมื่อได้เห็นรูปของนางไซคี ก็เกิดความรัก

อย่างไรก็ตามเทพคิวปิคก็ไม่กล้าขัดใจเทพวีนัส โดยที่ตนเองก็ไม่อาจห้ามจิตใจมิให้รักนางไซคีได้ จึงทำทั้งสองประการคือ ประการที่1 ทำให้นางไซคีต้องใช้ชีวิตกับสามีอย่างลึกลับ พบกันเฉพาะในความมืดของเวลากลางคืน โดยมิให้มีแสงสว่างใดๆ และโดยที่นางไซคีก็ไม่เคยเห็นรูปร่างหน้าตาของสามีเลย ประการที่2 ผู้เป็นสามีของนางไซคีก็คือคิวปิคเอง

แต่แล้วต่อมาจากการยุยงของพี่สาวทั้งสอง ทำให้นางไซคีผิดคำสัญญากับคิวปิค เพราะลอบใช้โคมไฟดูรูปร่างหน้าตาของคิวปิค ในขณะที่คิวปิคกำลังหลับอยู่ คิวปิคจึงจากนางไปอย่างที่จะไม่มีโอกาสพบกันอีกเลย

นางไซคีรู้สำนึกในความผิดต่อคำสัญญา จึงยอมเผชิญกับความทุกข์ยากลำบากแสนเข็ญเพื่อให้ได้พบกับคิวปิคอีก ต้องถูกเทพวีนัสกลั่นแกล้งอย่างสาหัสสากรรจ์ จนกระทั่งในที่สุดก็ชนะใจทั้งคิวปิคและเทพซูส (Zeus) ผู้เป็นเทพแห่งสรวงสวรรค์ จัดพิธีแต่งงานให้ มอบอาหารทิพย์ให้ นางไซคีจึงเปลี่ยนสถานะเป็นเทพผู้เป็นอมตะองค์หนึ่ง

เรื่องของนางไซคีจบลงด้วยความสุข เพราะเทพวีนัสก็ไม่มีมนุษย์เป็นคู่แข่งแห่งความงามอีกแล้ว เนื่องจากไซคีมิใช่มนุษย์อีกต่อไป

สำหรับคำ psychiatrist ที่แปลว่า จิตแพทย์ นั้น ส่วนท้ายของคำมาจากภาษากรีก latros แปลว่า แพทย์ จึงถูกนำมาใช้สำหรับผู้ที่เป็นแพทย์เชี่ยวชาญทางด้านโรคจิต ให้แตกต่างไปจาก นักจิตวิทยา ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยาโดยทั่วไป ที่เรียกเป็น psychologist