Oort Cloud และ Kuiper Belt
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
Oort Cloud และ Kuiper Belt
เมฆอ็อร์ต (Oort Cloud) และแถบคอยเปอร์ (Kuiper belt) เป็นชื่อเรียกถิ่นที่อยู่ของดาวหางส่วนใหญ่ในระบบสุริยะ
ตามความเข้าใจล่าสุดเกี่ยวกับสุริยะ ดาวหางทั้งหมดที่มีอยู่ในระบบสุริยะ อาจแบ่งออกได้เป็นสามกลุ่ม คือ กลุ่มที่อยู่ในระบบสุริยะด้านใน กลุ่มที่อยู่ในดงดาวหางเมฆอ็อร์ต และกลุ่มที่อยู่ในแถบคอยเปอร์
ดาวหางกลุ่มแรกที่อยู่ในระบบสุริยะด้านใน หมายถึงบรรดาดาวหางที่โคจรเข้ามาสู่ภายในระบบสุริยะด้านในเข้าหาดวงอาทิตย์ แล้วก็โคจรออกไปจากดวงอาทิตย์ บางดวงอาจโคจรเป็นวงโคจรปิดอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์กับวิถีโคจรของดาวเคราะห์บางดวง แต่บางดวงก็โคจรออกไปไกลเกินวิถีโคจรของดาวเคราะห์นอกสุดคือ ดาวพลูโต มีดาวหางบางดวงที่โคจรเข้าหาดวงอาทิตย์เพียงครั้งเดียว แล้วก็โคจรออกนอกวิถีโคจรของดาวพลูโตไปไกลมาก และไม่กลับมาหาดวงอาทิตย์อีกเลย
บรรดาดาวหางในกลุ่มแรกนี้ เป็นดาวหางที่โผล่ให้มนุษย์โลกได้เห็นบ้างด้วยตาเปล่าเมื่อเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ แต่บางดวงถึงแม้จะเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ก็ไม่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า ต้องใช้กล้องโทรทรรศน์
ดาวหางกลุ่มที่ 2 ที่อยู่ในดงดาวหางเมฆอ็อร์ต คาดกันว่าเป็นดาวหางกลุ่มใหญ่ที่สุด และจริงๆ แล้วก็ยังไม่เคยมีมนุษย์คนใดได้เห็นดาวหางในดงดาวหางเมฆอ็อร์ตเลย แม้แต่จะใช้กล้องโทรทรรศน์ขนาดยักษ์ในอวกาศคือกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล นักวิทยาศาสตร์เองก็ไม่ได้ตั้งความหวังว่าจะมีโอกาสได้เห็นบรรดาดวงหางในดงดาวหางเมฆอ็อร์ตภายในอนาคตอันใกล้ ทั้งนี้เพราะว่าดางหางที่อยู่ในดงดาวหางเมฆอ็อร์ตเป็นเพียงก้อนดาวหางขนาดเล็กที่มีขนาดเล็กที่มีขนาดเพียงไม่กี่เมตร หรือไม่กี่เมตร และยังไม่มีทาง
เมฆอ็อร์ต เป็นชื่อเรียกแถบถิ่นที่อยู่ดาวหางส่วนใหญ่ในระบบสุริยะ คาดกันว่ามีแถบชั้นทรงกลมหนามาล้อมรอบดวงอาทิตย์ นับเป็นส่วนนอกสุดของระบบสุริยะ มีจุดเริ่มต้นอยู่ห่างไกลจากตำแหน่งวิถีโคจรของดาวพลูโตมาก และอาจมีความหนามากถึง 1 ปีแสงทีเดียว
ชื่อเมฆอ็อร์ตตั้งตามชื่อของนักดาราศาสตร์ชาวเนเธอร์แลนด์ ชื่อ แจนเฮนดริก อ็อร์ต (Jan Hendric Oort) ผู้ตั้งทฤษฎีเรื่องถิ่นที่อยู่ของดาวหางนี้ขึ้นมาเมื่อปี ค.ศ.1950
ดาวหางกลุ่มที่ 3 อยู่ในแถบถิ่นดาวหางที่เรียกว่าแถบคอยเปอร์ เป็นกลุ่มดาวหางคล้ายดาวหางในดงดาวหางเมฆอ็อร์ต แต่มีจำนวนน้อยกว่า คาดว่าอาจะมีอยู่ประมาณ 1,000 ล้านดวง ในขณะที่ดาวหางส่วนใหญ่ของระบบสุริยะที่คาดกันว่าอาจมีมากถึง 1 แสนล้านดวงนั้นจะอยู่ในเมฆอ็อร์ต
แถบคอยเปอร์เป็นแถบถิ่นดาวหางที่มีลักษณะคล้ายชั้นทรงกลมหนาอยู่ถัดจากแถบดงดาวหางเมฆอ็อร์ตเข้ามา โดยอาจจะเริ่มต้นที่ตำแหน่งห่างไกลจากดาวพลูโตออกไประยะหนึ่ง แล้วกินอาณาบริเวณเป็นแถบหนาประมาณ 4 หมื่นล้านไมล์ (6.4 ล้านกิโลเมตร)
ชื่อแถบคอยเปอร์ตั้งตามชื่อนักดาราศาสตร์อเมริกันเชื้อสายเนเธอร์แลนด์ ชื่อ เจอราร์ด ปีเตอร์ คอยเปอร์ (Gerard Peter Kuiper) ผู้เสนอความคิดเรื่องแถบคอยเปอร์ขึ้นมาเมื่อประมาณปลายทศวรรษที่ 80 เชื่อมต่อกับทศวรรษที่ 90 นี้เอง
ถึงแม้ความคิดเรื่องแถบคอยเปอร์จะเป็นความคิดใหม่ แต่ก็มีข้อมูลล่าสุดจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลเมื่อปี ค.ศ.1995 ที่เพิ่งผ่านไปว่าได้ค้นพบวัตถุขนาดเล็กแล้วจำนวนหนึ่ง คาดว่าจะเป็นก้อน ดาวหางในแถบคอยเปอร์
ตามความเข้าใจของวงการดาราศาสตร์ในปัจจุบัน คาดว่าบรรดาดาวหางที่มีคาบวงโคจรสั้นประมาณ 20 ปีหรือน้อยกว่า เช่นดางหางชูเมเกอร์-เลวี 9 จะมาจากแถบคอยเปอร์ ในขณะที่บรรดาดาวหางมีคาบวงโคจรยาว ดังเช่น ฮัลเลย์ และ เฮล-บอปป์ มาจากเมฆอ็อร์ต
