Joomla

จาก Thailand Science and Technology Wikipedia

ข้อมูลทั่วไปของ Joomla เริ่มขึ้นเมื่อปี 2005 ด้วยการแยกตัวของกลุ่มนักพัฒนาหลักของแมมโบ้ (Mambo) ซึ่งเป็น CMS ที่ได้รับความนิยมอย่างสูงในช่วงปี 2005 ออกมาสู่โครงการใหม่ที่ชื่อ Joomla ซึ่งจะออกเสียงภาษาอังกฤษว่า Jumla (จุมลา) มาจากภาษาสวาฮิติ (Swahiti) ที่มีความหมายว่า ด้วยกันทั้งหมด หรือร่วมกันทั้งหมด Joomla เป็นระบบบริหารจัดการเว็บไซต์ (CMS) ที่ช่วยให้สามารถจัดการเนื้อหาข้อมูลบนเว็บไซต์ได้สะดวกและรวดเร็ว อีกทั้งยังมีลูกเล่นต่างๆ ที่สามารถเพิ่มเติมในเว็บไซต์ได้อีก เช่น Poll, Forums, Extension และ Template เป็นต้น (Joomlalover, 2553)

ระบบการทำงานของโปรแกรม Joomla เป็น CMS ที่ถูกสร้างขึ้นมาด้วยภาษาสคริปต์ PHP และ JavaScript ทำงานร่วมกับไฟล์ฐานข้อมูล MySQL และภาษาจัดการข้อมูล XML Joomla เป็นระบบจัดการข้อมูลของเว็บไซต์ที่อยู่ในรูปแบบของ Web portal เป็นหลัก พร้อมกับความสามารถปรับแต่งให้แสดงผลในรูปแบบของบล็อก (Blog) เว็บบอร์ด (Webboard) และร้านค้าออนไลน์ (Online Shopping Cart) ได้โดยง่ายดาย Joomla เป็น CMS แบบโปรแกรมรหัสเปิด ภายใต้ลิขสิทธิ์แบบ GNU/GPL สามารถนำไปใช้งานและดัดแปลงการใช้งานได้ฟรี สามารถนำไปสร้างเว็บไซต์บนอินเทอร์เน็ตได้หรือเว็บไซต์ภายในองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ รองรับได้ทั้งเว็บไซต์ส่วนตัวแบบง่ายๆ ไปจนถึงเว็บไซต์ขององค์กรที่ให้บริการเว็บแอปพลิเคชั่นที่ซับซ้อน Joomla เป็นโปรแกรมประยุกต์แบบพร้อมใช้งานอยู่ภายในมากมาย อาทิ ระบบจัดการบทความและข่าวสาร (News and Article) ระบบจัดการสมาชิก (Member) ระบบสืบค้น (Search) ระบบจัดการไฟล์มีเดียต่าง ๆ (Media) ระบบปฏิทินข่าวกิจกรรม (Calendar) ระบบรวมรูปภาพเป็นแกลอรี่ (Web Gallery) ระบบจัดการเอกสาร (Document Management) เป็นต้น

ตัวอย่างเว็บไซต์ที่ใช้ Joomla ในการจัดทำเว็บไซต์ คือ ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Science and Technology Knowledge Service-STKS) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ได้จัดทำเว็บไซต์ใหม่ขึ้นเพื่อพัฒนาบนฐานของโปรแกรมรหัสเปิดและโปรแกรมที่ไม่เสียค่าใช้จ่าย (Open Source Software & Freeware) และมาตรฐานการพัฒนาสื่อดิจิทัลที่ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้ศึกษาตลอดจนนำมาประยุกต์อย่างเป็นรูปธรรม โดยนำโปรแกรม Joomla มาใช้ในการจัดการเนื้อหาและประชาสัมพันธ์ข่าวสารขององค์กร โดยไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อการจัดทำเอกสาร OA ทั้งหมด สามารถดูเว็บไซต์ได้ที่ http://www.stks.or.th/th

ภาพที่ 1 แสดงหน้าเว็บไซต์ของฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS) (ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 2554)

ลักษณะเด่นของ Joomla

Joomla มีความโดดเด่นหลายประการ ตั้งแต่การให้ดาวน์โหลดใช้งานได้ฟรี การที่มีโปรแกรมเสริมการทำงาน Extension ตั้งแต่ระดับ Component, โมดูล (Module), Plug-ins และภาษา (Language) จำนวนมากจากกลุ่มนักพัฒนา สำหรับการพัฒนาในส่วนของ STKS ได้ให้ความสนใจกับโปรแกรมเสริมเด่นๆ ดังนี้

• Dublin Core Extended โปรแกรมเสริมนี้เป็น Plug-ins ที่ช่วยให้ข้อมูลบรรณานุกรมของบทความกับซอฟต์แวร์และหรือระบบต่างๆ แบบอัตโนมัติ เช่น การให้ข้อมูลบรรณานุกรมกับซอฟต์แวร์จัดการการอ้างอิง Zotero
• Book Library Basic โปรแกรมเสริมที่ช่วยในการพัฒนาระบบจัดการระบบห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์ ระบบห้องสมุดดิจิทัล สามารถจัดหมวดหมู่หนังสือ ลงรายการทางบรรณานุกรม

OA

การจัดทำ OA ในประเทศไทยยังไม่พบหน่วยงานหรือสถาบันใดที่จัดทำอย่างเต็มรูปแบบ แม้จะมีวัตถุประสงค์ในการจัดทำเพื่อการเข้าถึงแบบเปิด แต่ขั้นตอนบางประการยังขัดต่อการจัดทำ OA อยู่ สำหรับองค์กรหรือหน่วยงานที่ใช้โปรแกรมประเภท CMS เพื่อการจัดทำเอกสาร OA จะต้องเพิ่ม Extensions ลงไปเพื่อให้มีการจัดทำ OA ที่เต็มรูปแบบมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้จะต้องใส่ Dublin Core Metadata 15 elements ลงไปด้วยเพื่อให้โปรแกรมสามารถแปลเอกสาร HTML ได้ ในภาพที่ 4 จะแสดง Extensions ที่ใช้ในการจัดทำเอกสาร OA

Open Access Software	Extensions
Based function	Open Content Freedom License
HTML	DC Metadata in Head section
Joomla	Dublin Core Extension
Wordpress	Scholar Press Coins Plugins
Drupal	OAI-PMH OAI2, Bibliography Module

ภาพที่ 2 แสดง Extensions ของโปรแกรม CMS ที่ใช้ในการจัดทำเอกสาร OA