Gene
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
Gene
ยีน (gene) คือหน่วยพันธุกรรมอันเป็นส่วนหนึ่งของโครโมโซม (chromosome) ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต คำ gene มีจุดกำเนิดมากจากคำภาษากรีก gignesthai แปลว่า ให้กำเนิด หมายถึงหน่วยพันธุกรรมในโครโมโซมที่เป็นตัวกำหนด หรือให้กำเนิดสิ่งที่เป็นลักษณะเฉพาะของสิ่งมีชีวิต เช่น ลักษณะเฉพาะมนุษย์แต่ละคน
ไอริช วิลเฮล์ม ก็อตต์ฟรีต ฟอน วอลไดเออร์ (Heirich Wilhelm Gottafried Von Waldeyer) นักกายวิภาคศาสตร์ชาวเยอรมัน เป็นผู้ตั้งชื่อเรียก chromosome เมื่อปี ค.ศ.1888 จากสายพันธุกรรมที่มีสีเรียก chromatin material ค้นพบโดย วอลเทอร์ เฟลมิง (Walter Fleming) สำหรับคำว่า gene ตั้งขึ้นโดย วิลเฮล์ม ลุดวิก โยฮานสัน (Wilhelm Ludwig Johansen) นักพฤกษศาสตร์ชาวเดนมาร์ก เมื่อปี ค.ศ.1909
คำว่า ยีน มักจะเป็นที่สับสนกับคำว่า ดีเอ็นเอ (DNA) และโครโมโซม
DNA มาจาก deoxyribonucleic acid (กรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก) เป็นสารพันธุกรรมองค์ประกอบของโครโมโซม ทำหน้าที่เกี่ยวกับการผลิตโปรตีน
ยีน ดีเอ็นเอ และโครโมโซม มีความเกี่ยวพันกันอย่างใกล้ชิด ดังนี้
โครโมโซมมีลักษณะเป็นเส้นยาวประกอบด้วยกรดนิวคลีอิกของดีเอ็นเอสองสายพันกันเป็นเกลียว เรียกกันว่า double helix of life หรือ เกลียวชีวิตคู่
ดีเอ็นเอเป็นเสมือนคำสั่งของคอมพิวเตอร์ มีหน้าที่ควบคุมการแยกเซลล์ การถือกำเนิดเป็นอวัยวะใหม่ และการพัฒนาหรือการเจริญเติบโตของอวัยวะใหม่ แต่ที่เป็นหน้าที่พื้นฐานสำคัญของดีเอ็นเอคือ การผลิตหรือสร้างโปรตีนซึ่งต้องอาศัยดีเอ็นเอจำนวนหนึ่ง เปรียบเสมือนโปรแกรมคอมพิวเตอร์โปรแกรมหนึ่ง
ดีเอ็นเอนจำนวนหนึ่งหรือชุดหนึ่งซึ่งทำหน้าที่สร้างโปรตีนได้ครบสมบูรณ์หนึ่งโมเลกุลนี้เอง เรียกว่า ยีน กล่าวคือยีนหนึ่งยีนหมายถึงดีเอ็นเอชุดหนึ่งซึ่งทำหน้าที่ผลิตโปรตีนได้หนึ่งโมเลกุล
ส่วนคำที่คล้ายคลึงกับ DNA คือ RNA มาจาก ribonucleic acid กรดไรโบนิวคลีอิก ซึ่งเป็นสารเคมีคล้ายกับ DNA ทำหน้าที่ส่วนหนึ่งคล้ายกับดีเอ็นเอ คือผลิตหรือสังเคราะห์โปรตีน แต่โดยทั่วๆ ไปจะไม่เกี่ยวข้องกับการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม ยกเว้นในสิ่งที่มีชีวิตเล็กมาก เช่นไวรัสบางชนิด ที่ RNA ทำหน้าที่เป็นหน่วยพันธุกรรมด้วย แต่ในขณะที่ DNA จะเป็นส่วนหนึ่งของโครโมโซม ซึ่งอยู่ในนิวเคลียสของเซลล์เท่านั้น RNA จะอยู่ทั้งภายในนิวเคลียส แหล่งกำเนิดของ RNA และในไซโตพลาสซึม ซึ่งเป็นส่วนของเหลวของเซลล์ อยู่โดยรอบนิวเคลียส
ก้าวสำคัญอันเป็นพัฒนาการของพันธุศาสตร์ (genetics) ยุคใหม่ นำไปสู่เรื่องของการตัดต่อ-ดัดแปลงยีน หรือพันธุวิศวกรรม (genetic engineering)คือ การค้นพบเรื่องของ เกลียวชีวิตคู่ เมื่อปี ค.ศ.1953 โดยสองนักวิทยาศาสตร์ที่ชื่อของเขาทั้งสองมักจะได้รับการกล่าวถึงคู่กันเป็น คริกต์กับวัตสัน ได้แก่ ฟรานซิส คริกต์ (Francis Crick) นักชีวฟิสิกส์ชาวอังกฤษ และ เจมส์ วัตสัน (James Watson) นักพันธุศาสตร์ชาวอเมริกัน
