โรคติดเชื้ออุบัติใหม่
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
โรคติดเชื้ออุบัติใหม่/โรคติดเชื้ออุบัติซ้ำ (Emerging / Reemerging Infectious Diseases, EID) คือโรคที่เกิดจากสาเหตุการติดเชื้อโรค/โรคที่ติดต่อกันได้ ที่มีการอุบัติเกิดเพิ่มมากขึ้นในช่วงระยะเวลา 20 ปีที่ผ่านมา และมีการคาดการณ์ว่าจะเป็นภัยคุกคามมากขึ้นแก่มนุษยชาติในอนาคตต่อไป เชื้อโรคที่เป็นสาเหตุหลักของโรคนี้ แบ่งได้เป็นหลาย ประเภท คือ
- จุลินทรีย์ ที่มีการค้นพบใหม่เร็วๆ นี้ หรือ จุลินทรีย์สายพันธุ์ใหม่ที่ระบุได้แล้ว ตัวอย่างเช่น โรคซาร์ โรคเอดส์
- เชื้อโรคเดิมที่มีการปรับตัว & วิวัฒนาการ มีผลให้เกิดโรคขึ้นมาอีก เช่น โรคไข้หวัดใหญ่ (Influenza)
- เชื้อโรคที่เป็นที่รู้จักโดยทั่วไป มีการแพร่กระจายไปยังภูมิประเทศใหม่หรือกลุ่มประชากรใหม่ เช่น West Nile Virus
- การติดโรคที่เป็นที่รู้จักดีในพื้นที่เคยประสบมาแล้ว ซึ่งมีระบบนิเวศน์ที่มีเปลี่ยนรูป เช่น Lyme Disease
- โรคติดเชื้ออุบัติซ้ำขึ้นมาใหม่ (โรคที่เคยเกิดขึ้นในอดีตแล้ว กลับมาเกิดขึ้นอีก) เนื่องจากการดื้อยาของเชื้อโรค เช่น วัณโรค Tuberculosis
จากสาเหตุข้างต้น วารสารชื่อ U.S. Journal Emerging Infectious Diseases[1] กำหนดให้หมายถึงโรคติดเชื้ออุบัติใหม่ EID
กลไกวิธีการทำงานของการอุบัติใหม่/อุบัติซ้ำของเชื้อโรค
- การปรับตัวของจุลินทรีย์ เช่นมี การเบี่ยงเบนของกรรมพันธุ์ การเปลี่ยนแปลงโครโมโซม
- การเปลี่ยนแปลงในความอ่อนไหวง่ายของมนุษย์ เช่น เชื้อ HIV / AIDS
- สภาพภูมิอากาศ และสภาพอากาศที่เลวร้าย มีผลให้เกิดการแพร่กระจายของเชื้อโรคจากสัตว์ที่เป็นพาหะของโรคมาสู่มนุษย์ เช่น West Nile Diseases มีพาหะจากยุงระบาดในภูมิอากาศเขตร้อน
- การเปลี่ยนแปลงจำนวนสถิติประชากร และรูปแบบการค้าขายทีมีการเดินทางได้อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น ทำให้เชื้อโรคซาร์ แพร่พันธุ์กระจายได้ทั่วโลกอย่างรวดเร็ว
- การพัฒนาระบบเศรษฐกิจที่ก้าวหน้ามากขึ้น ทำให้มีการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างแพร่หลาย ทั้งในขนวบการในฟาร์มปศุสัตว์ มีการตกค้างในเนื้อสัตว์ ก่อให้เกิดการดื้อยาปฏิชีวนะ
- การล้มเหลวของระบบสาธารณสุข ตัวอย่าง สถานการณ์ปัจจุบันของประเทศซิมบับเว
- ความยากจนและความไม่เสมอภาคในสังคม เช่น โรควัณโรคเป็นปัญหาด้านสุขภาพสำคัญในพื้นที่ที่ยากจน
- ภาวะสงคราม และภาวะข้าวยากหมากแพง / การขาดแคลนอาหาร
- การก่อการร้ายด้วยอาวุธชีวภาพ เช่น เมื่อ ปี ค.ศ.2001 เชื้อโรคแอนแทรก
- การก่อสร้างเขื่อน / ระบบชลประทาน ที่ทำให้เกิดแหล่งการเพาะเชื้อโรค เช่น ยุง เกิดโรคมาเลเรีย
อ้างอิง
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม
- บทความจากวิกีพีเดีย http://en.wikipedia.org/wiki/Emerging_infectious_disease
