แนวคิด Open อื่นๆ

จาก Thailand Science and Technology Wikipedia

นอกจากแนวคิดการเข้าถึงแบบเปิดแล้ว ยังมีแนวคิดอื่นที่ต้องการให้เกิดการเข้าถึงได้อย่างเสรีมากขึ้น ปัจจุบันมีแนวคิด Open อื่นๆ อีกเป็นจำนวนมาก ตัวอย่างที่แนวคิดที่เปิดให้เป็นเสรีได้แก่ การเรียนรู้แบบเปิด (Open Education) เนื้อหาแบบเปิด (Open Content) และโปรแกรมรหัสเปิด (Open source software - OSS) สามารถอธิบายได้ดังนี้

1. การเรียนรู้แบบเปิด (Open Education) เป็นการเผยแพร่ความรู้เพื่อเชิงการศึกษาในรูปแบบดิจิทัลที่มีคุณภาพสูง โดยมีการจัดระเบียบในรูปแบบของหลักสูตรต่างๆ ซึ่งเปิดให้เข้าถึงได้ทุกคน ทุกที่ ทุกเวลาผ่านอินเทอร์เน็ต การเรียนรู้แบบเปิดให้ประโยชน์ 3 อย่างคือ การเข้าถึงและการกระจายของความรู้ไปสู่ภูมิภาคต่างๆ ของโลกที่ซึ่งการศึกษาระดับสูงยังไม่สามารถเข้าถึง ให้การพัฒนาและการฝึกฝนแก่นักเรียนนักศึกษาในการทำการวิจัย และเพิ่มความยั่งยืนต่อความรู้ความสนใจในการศึกษาในระดับสูง โดยผู้ที่นำไปใช้สามารถนำไปทำซ้ำ เผยแพร่ แปล รวมถึงดัดแปลงสำหรับการเผยแพร่ที่ไม่ใช่เพื่อเชิงพาณิชย์ภายใต้เงื่อนไขว่าผู้ที่นำไปเผยแพร่ต่อต้องอ้างอิงถึงเจ้าของผลงานเดิมและเผยแพร่ต่อในลักษณะเดียวกัน (Atkins, Brown, and Hammond, 2007)
2. เนื้อหาแบบเปิด (Open Content) คือแนวคิดที่เปิดหัวข้อเรื่องใดเรื่องหนึ่ง จากนั้นทุกคนมีสิทธิที่จะเพิ่ม ปรับปรุง แก้ไข เนื้อหาในหัวข้อนั้นๆ รวมทั้งการนำไปคัดลอกหรือแบ่งปันข้อมูลนั้น ภายใต้สัญญาอนุญาตที่กำหนดไว้ (Wiley, 1998) ตัวอย่างแนวคิดเนื้อหาแบบเปิดที่เห็นได้ชัดคือ Wikipedia เป็นสารานุกรมที่อนุญาตให้ผู้ใช้สามารถนำเอาข้อมูลที่มีไปใช้ได้ รวมถึงอนุญาตให้แก้ไข ดัดแปลงเนื้อหาที่มีเพื่อให้มีเนื้อหามีความถูกต้องสมบูรณ์
3. โปรแกรมรหัสเปิด (Open Source Software - OSS) คือแนวคิดในการออกแบบ พัฒนาและแจกจ่ายต้นฉบับของสินค้าหรือความรู้ต่างๆ โดยเฉพาะโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อให้ผู้อื่นนำไปใช้พัฒนาต่อยอดต่อไป โดยที่ Open Source Initiative ได้ให้คำจำกัดความที่ว่า Open source นั้นไม่ได้หมายความแค่ว่าการเข้าถึงรหัสต้นฉบับ (Source Code) เพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงสิทธิ์ในการนำกลับมาจัดสรรใหม่ การเผยแพร่รหัสต้นฉบับ การอนุญาตให้สามารถทำการแก้ไขดัดแปลงรวมถึงเปลี่ยนแปลงรูปแบบโดยอาจใช้ในรูปแบบของเวอร์ชันต่างๆ ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้อื่นนำโปรแกรมไปพัฒนาต่อยอดนั่นเอง (Open Source Initiative, n.d.)