รูปแบบการจัดทำวารสารแบบเปิด

จาก Thailand Science and Technology Wikipedia

การดำเนินการจัดทำ OAJ มีรูปแบบ (ARAN, n.d.) ดังนี้

1. ผู้เขียนรับผิดชอบค่าใช้จ่าย (Author pays) เป็นรูปแบบดั้งเดิมในการจัดพิมพ์บทความในวารสาร ซึ่งเดิมผู้เขียนต้องจ่ายเงินให้แก่วารสาร เช่น วารสาร Journal of Biomedical Science และ วารสาร Chemistry Central Journal เป็นต้น ซึ่งผู้เขียนอาจได้ค่าใช้จ่ายแก่วารสารมาจาก แหล่งทุนวิจัย (Research Funder) หรือ สถาบันให้ทุน (Institutional Funder)

2. แหล่งทุนวิจัยสนับสนุน (Research funder subsidizes) เป็นรูปแบบที่แหล่งเงินทุนการวิจัย เช่น National Institutes of Health - NIH และ PubMed Central - PMC โดยมีนโยบายให้เงินสนับสนุนแก่นักวิจัยในการเผยแพร่บทความ นักวิทยาศาสตร์และนักวิชาการที่เข้าร่วมในโครงการรับทุนวิจัยสนับสนุนจาก Wellcome Trust ซึ่งได้ทำข้อตกลงร่วมกับสำนักพิมพ์ Elsevier ที่ให้ผู้เขียนทำการตีพิมพ์บทความในวารสารของ Elsevier ซึ่งมีค่าใช้จ่ายขั้นต้น $3,000 ต่อบทความ และผู้เขียนต้องทำการเผยแพร่เป็น OA ใน ฐานข้อมูล PubMed Central (PMC) ภายในหกเดือน ซึ่งหากผู้เขียนตีพิมพ์ในสำนักพิมพ์อื่นที่ไม่ได้ทำข้อตกลงร่วมกัน เช่น สำนักพิมพ์ Cell Press จะมีค่าใช้จ่ายขั้นต้น $5,000 ต่อบทความ ซึ่งมีราคาแพงกว่า

3. สถาบันต้นสังกัดของผู้เขียนเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย (Institutional membership) เป็นรูปแบบที่สถาบันต้นสังกัดของผู้เขียนรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในรูปของการเป็นสมาชิกวารสาร โดยสถาบันจะเสียค่าสมาชิกเป็นรายปีให้แก่วารสาร ผู้เขียนจึงไม่ต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่าย หรืออาจมีค่าใช้จ่ายบางส่วนในการพิมพ์เผยแพร่บทความ ตัวอย่างเช่น BioMed Central – BMC และ Public Library of Science – PloS สำหรับประเทศไทย มีสถาบันต้นสังกัดที่สมัครเป็นสมาชิก (Supporter Members) เพื่อรับผิดชอบค่าใช้จ่ายรูปแบบนี้ คือ มหาวิทยาลัยมหิดล

4. สถาบันต้นสังกัดมีงบประมาณให้แก่ผู้เขียนโดยเฉพาะ (Publishing support funds) เป็นรูปแบบสำหรับนักวิจัยรุ่นใหม่ ที่มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัยมีงบประมาณสนับสนุนการตีพิมพ์ให้แก่ผู้เขียนที่มีทุนแต่ไม่มีค่าตีพิมพ์บทความโดยเฉพาะ อย่างไรก็ตาม สำนักพิมพ์ส่วนใหญ่จะยกเว้นการจัดเก็บค่าใช้จ่ายหรือลดค่าใช้จ่ายให้แก่ผู้เขียนในกรณีที่ผู้เขียนไม่มีงบประมาณหรือมีงบประมาณไม่เพียงพอ

5. การเสียค่าใช้จ่ายในรูปแบบสมาพันธ์ (Consortium membership) เป็นรูปแบบการสมัครเป็นสมาชิกวารสารเพื่อเสียค่าใช้จ่ายในรูปแบบสมาพันธ์ที่เกิดจากความร่วมมือของมหาวิทยาลัยหรือสถาบันวิจัย ตัวอย่างเช่น Public Library of Science (PLoS) โดยสถาบันที่ให้การสนับสนุนความร่วมมือกับ PLoS เช่น มหาวิทยาลัยเบอร์มิงแฮม มหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ เป็นต้น

นอกจากนี้ ยังมี การจัดทำวารสารในรูปแบบไฮบริด (Hybrid business model) คือ รูปแบบการจัดทำวารสารของสำนักพิมพ์เชิงพาณิชย์ที่ยังคงมีการบอกรับเป็นสมาชิกและเสียค่าใช้จ่าย แต่อนุญาตให้มีการนำ OAJ ไปตีพิมพ์ในวารสารของสำนักพิมพ์ ซึ่งจะมีค่าใช้จ่ายในการจัดทำ ตัวอย่างของสำนักพิมพ์ที่มีการจัดทำในรูปแบบนี้ เช่น สำนักพิมพ์ Springer และ Blackwell โดยมีการเสนอตัวเลือกแก่ผู้เขียนที่ต้องการจัดทำบทความเป็น OA แต่ผู้เขียนต้องเสียค่าใช้จ่ายในกระบวนการจัดทำบทความ หรือ (Article Processing Charge - APC) อย่างไรก็ตาม หากผู้เขียนสามารถจ่ายค่าใช้จ่ายการจัดทำบทความ OA ซึ่งมีค่าใช้จ่ายเบื้องต้นที่ €2,000 หรือในบางกรณีที่ผู้เขียนได้รับทุนจากสถาบันต้นสังกัดเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย เช่น ทุนของ Wellcome Trust ที่ผู้เขียนจะต้องไปลงบทความกับวารสารที่ตีพิมพ์กับสำนักพิมพ์ Elsevier ที่มีการทำข้อตกลงร่วมกัน ผู้เขียนจะได้รับส่วนลดในการจัดทำบทความนั้น