ระบบขนส่งอวกาศ
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
ระบบขนส่งอวกาศ
นับจากปี พ.ศ.2500 ที่ส่งสปุตนิก1 ออกสู่อวกาศครั้งแรกจนถึงปี พ.ศ.2523 เทคโนโลยีที่มีในขณะนั้นคือการส่งยานสำรวจไปกับจรวด ซึ่งส่วนสำคัญๆ จะสามารถใช้งานได้เพียงครั้งเดียวเท่านั้นทำให้ต้องใช้เงินจำนวนมากมหาศาลในการปฏิบัติภารกิจแต่ละครั้ง ในปี พ.ศ.2524 จึงเริ่มใช้ระบบขนส่งอวกาศ (Space Transportation System : STS) เป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นระบบที่ถูกออกแบบให้สามารถนำชื้นส่วนบางชิ้นส่วนกลับมาใช้ซ้ำได้ เพื่อลดค่าใช้จ่ายและเพื่อเป็นการใช้งานอย่างมีประสิทธิภาพ ระบบขนส่งอวกาศประกอบด้วย 3 ส่วนหลักคือ ส่วนเพิ่มกำลังจรวดเชื้อเพลิงแข็ง (Solid Rocket Boosters ; SRBs) ถังเชื้อเพลิงภายนอก (External Tank ; ET) และยานโคจร (Space shuttle orbiter)
จรวดในระบบขนส่งอวกาศในปัจจุบัน ส่วนที่ใช้ในการขับเคลื่อนยานโคจรออกจากแรงดึงดูดโลก คือส่วนที่รวมทั้งส่วนเพิ่มกำลังจรวดเชื้อเพลิงแข็ง (Solid Rocket Boosters ; SRBs) และถังเชื้อเพลิงภายนอก (External Tank ; ET)
ส่วนเพิ่มกำลังจรวดเชื้อเพลิงแข็ง (SRBs) คือจรวด 2 ลำเล็กที่ติดอยู่ด้านข้างของถังเชื้อเพลิงภายนอก เป็นส่วนสำคัญในการสร้างแรงขับดันในช่วง 2 นาทีแรกที่ยิงจรวดออกจากฐานปล่อย จรวดแต่ละข้างสูง 45 เมตร เส้นผ่านศูนย์กลาง 3.6 เมตร บรรจุเชื้อเพลิงน้ำหนักประมาณ 600 ตัน ซึ่งประกอบด้วยตัวอ๊อกซิไดซ์ (Ammonium Perchlorate) 69.6% เชื้อเพลิง (Aluminum) 16% ตัวเร่งปฏิกิริยา (Ironoxide) 0.04% โพลิเมอร์และอีพ็อกซ๊ ช่วยประสานส่วนผสม 14% SRBs สามารถสร้างแรงขับดันขึ้นสูงจากผิวโลกประมาณ 45 กิโลเมตร (ได้มากกว่าจรวด Saturn V ถึง 1.8 เท่า) เมื่อเผาไหม้เชื้อเพลิงหมดแล้ว ส่วน SRBs จะถูกสลัดทิ้งตกลงในมหาสมุทรและจะถูกเก็บนำมาบรรจุเชื้อเพลิงเพื่อใช้งานซ้ำได้หลายครั้ง
ถังเชื้อเพลิงภายนอก (External Tank ; ET) เป็นถังบรรจุเชื้อเพลิงเหลวขนาดใหญ่ที่ยึดติดกับยานโคจรซึ่งหลังจากที่ส่วน SRBs ถูกสลัดหลุดออกไปที่ความสูง 45 กม. ยานโคจรจะขับเคลื่อนเข้าสู่วงโคจรที่ระดับความสูง 113 กม. โดยใช้เชื้อเพลิงจากถังเชื้อเพลิงภายนอก ถังเชื้อเพลิงภายนอกมีความสูงประมาณ 47 เมตร ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 8.4 เมตร น้ำหนักรวมประมาณ 740 ตัน เป็นน้ำหนักของเชื้อเพลิง (ไฮโดรเจนเหลว) 18% ซึ่งบรรจุอยู่ด้านล่างของตัวถัง และตัวออกซิไดซ์ (ออกซิเจนเหลว) 82% ซึ่งบรรจุอยู่ด้านบนของตัวถัง ส่วนของถังเชื้อเพลิงภายนอกจะถูกสลัดทิ้งลงมหาสมุทรเช่นเดียวกับส่วน SRBs แต่ถังเชื้อเพลิงภายนอกไม่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้
