ยานโคจร Space shuttle obiter
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
ยานโคจร Space shuttle obiter
ยานโคจร หรือส่วนของยานที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคยกันดีในชื่อว่ากระสวยอวกาศ (space shuttle) เป็นยานพาหนะส่วนหนึ่งในระบบขนส่งอวกาศ มีลักษณะคล้ายเครื่องบิน ซึ่งเป็นส่วนบรรทุกลูกเรือและสัมภาระขึ้นไปบนอวกาศ ยานโคจรถูกออกแบบเพื่อให้ใช้งานซ้ำได้ เพื่อประหยัดต้นทุนในการเดินทางแต่ละครั้ง โดยสามารถใช้งานซ้ำได้ถึง 100 ครั้ง หรือประมาณ 10 ปี แนวคิดในการสร้างระบบขนส่งอวกาศที่สามารถใช้ซ้ำได้ เกิดจากความต้องการสร้างสถานีอวกาศเพื่อเป็นที่พักขนถ่ายอุปกรณ์และมนุษย์ องค์การนาซาจึงเริ่มออกแบบและสร้างกระสวยอวกาศขึ้นและในวันที่ 12 เมษายน 2524 "ยานโคลัมเบีย" ยานโคจรลำแรกที่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้ก็ถูกปล่อยออกจากฐานและร่อนลงสู่พื้นโลกอย่างปลอดภัยใน 2 วันถัดมา
ส่วนสำคัญของยานโคจรแบ่งออกได้ดังนี้
- ส่วนควบคุมการบิน (Attitude control) เป็นชิ้นส่วนสำหรับควบคุมการบินและบังคับทิศทางเช่นเดียวกับเครื่องบินโดยสาร
- ส่วนลูกเรือ (Crew provisions) แบ่งเป็น 2 ส่วนคือ
- ส่วนควบคุมการบิน (Flight deck) เป็นส่วนที่นั่งของนักบินผู้ควบคุมยาน และที่นั่งของนักบินอวกาศที่ปฏิบัติภารกิจพิเศษด้านหลังนักบินผู้ควบคุมยาน
- ส่วนลูกเรือส่วนกลาง (Mid-deck) อยู่ใต้ส่วนควบคุมการบิน เป็นที่นั่งสำหรับนักบินอวกาศ รวมถึงส่วนพื้นที่ใช้สอย (Utility area) เช่น ห้องน้ำ พื้นที่สำหรับนอน ตู้เก็บของ บริเวณสวนชุดอวกาศเพื่อออกไปปฏิบัติภารกิจ นอกยานโคจรและมีส่วนทางเชื่อมออกไปยังส่วน บรรทุก ซึ่งบริเวณทางเชื่อมนี้สามารถควบคุมและกักเก็บอากาศได้
- ส่วนบรรทุก (Payload bay) เป็นส่วนบรรทุกอุปกรณ์หรือชิ้นส่วนต่างๆ ที่จะนำขึ้นไปในอวกาศเช่น ดาวเทียม ยานสำรวจอวกาศ ชิ้นส่วนของสถานีอวกาศนานาชาติ
- ส่วนเครื่องยนต์สร้างแรงขับดัน (Propulsion) เป็นส่วนเครื่องยนต์ที่ใช้ในการขับเคลื่อนยานโคจรในอวกาศ และขับเคลื่อนเพื่อกลับสู่ผิวโลก
ระบบป้องกันอุณหภูมิ (Thermal Protection System) ช่วยให้ยานโคจรสามารถทนต่อความหนาวเย็นในอวกาศ -121 C และทนต่อความร้อนขณะร่อนกลับมายังผิวโลก ซึ่งมีอุณหภูมิถึง 1,649 C
โครงสร้างส่วนใหญ่ของยานโคจร ใช้วัสดุอลูมินัมอัลลอย ส่วนของเครื่องยนต์เป็นไทเทเนียมอัลลอย หน้าต่างทำจากแก้วชนิดอลูมินัมซิลิเกตและฟิวส์ซิลิกา
