ชีวินทรีย์ป้องกันและกำจัดศัตรูพืช

จาก Thailand Science and Technology Wikipedia

เนื้อหา 1 ความเป็นมา 2 งานวิจัยและผลงาน 3 การนำผลงานไปใช้ประโยชน์ 4 ข้อมูลเพิ่มเติม

ความเป็นมา

การนำเข้ายาปราบศัตรูพืชของไทยมีมูลค่าเพิ่มขึ้นทุกปี โดยในปี พ.ศ. 2546-2548 สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรรายงานว่า ประเทศไทยนำเข้ายาปราบศัตรูพืชมากกว่า 10,000 ล้านบาทต่อปี การใช้สารเคมีฉีดพ่นในแปลงเกษตรกร และสารเคมีตกค้างในผลผลิตทางการเกษตร ส่งผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อเกษตรกรและ ผู้บริโภครัฐบาลจึงมีนโยบายลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร ตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2535-2539) เป็นต้นมา โดยสนับสนุนการวิจัยเพื่อหาสิ่งทดแทนเพื่อลดการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช

ศัตรูพืชมีทั้งแมลงศัตรูพืช และจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค ตัวอย่างแมลงศัตรูพืช เช่น หนอนเจาะสมอฝ้าย หนอนใยผัก จุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรคพืช มีทั้ง เชื้อรา และแบคทีเรีย เช่น เชื้อราที่ทำให้เกิดโรคไหม้ในข้าว และโรคเหี่ยวในมะเขือเทศ เป็นต้น สารเคมีที่ใช้จึงมีทั้งสารเคมีฆ่าแมลง และสารเคมียับยั้งเชื้อรา โดยทั่วไปในระบบนิเวศวิทยาที่สมดุลศัตรูพืชถูกควบคุม หรือมีศัตรูธรรมชาติอยู่แล้ว ตัวอย่างเช่น หนอนกออ้อย ถูกควบคุมด้วยแตนเบียน หรือ ราแมลงเป็นราที่ทำให้เกิดโรคในแมลง ทำให้แมลงตาย มีการพบราแมลงที่เข้าทำลายแมลงหลายชนิด เช่น เพลี้ย มด และหนอนผีเสื้อ การนำสิ่งมีชีวิต (หรือผลิตภัณฑ์จากสิ่งมีชีวิต) ที่มีอยู่ในธรรมชาติเหล่านี้ มาเพาะเลี้ยง และนำกลับไปใช้ใน การควบคุมศัตรูพืช เรียกว่า การใช้ชีวินทรีย์ การใช้ชีวินทรีย์มีจุดประสงค์เพื่อลดหรือควบคุมประชากรศัตรูพืช ให้อยู่ในระดับที่ไม่ก่อให้เกิดผลกระทบกับพืช

งานวิจัยและผลงาน

ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สนับสนุนงานวิจัย และพัฒนาด้านชีวินทรีย์เพื่อป้องกันและกำจัดศัตรูพืช โดยมุ่งเน้นการค้นหาจุลินทรีย์สายพันธุ์ที่มีศักยภาพจากธรรมชาติ นำมาเพาะเลี้ยงพัฒนาเป็นสูตรสำเร็จในลักษณะสูตรผง หรือน้ำ เพื่อให้สะดวกต่อการใช้งาน เก็บรักษาได้เป็นเวลานาน โดย ประสิทธิภาพการเข้าทำลายศัตรูพืชไม่ลดลง ตลอดจนให้ออกฤทธิ์ได้เร็วขึ้น (ใช้เวลาไม่นานในการเข้าทำลายศัตรูพืช)

จนถึงปัจจุบัน ได้มีผลิตภัณฑ์แบคทีเรียบีที ควบคุมหนอนใยผัก หนอนคืบกะหล่ำ หนอนกระทู้หอม และหนอน แปะใบส้ม ซึ่งได้ถ่ายทอดไปให้บริษัท ที เอฟ ไอ กรีนไบโอเทค จำกัด (ผลงานของ ศ.ดร. อมเรศ ภูมิรัตนมหาวิทยาลัยมหิดล โดยการสนับสนุนจาก ไบโอเทค และ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย) ซึ่งได้รับการ ขึ้นทะเบียนผลิต และจำหน่ายจากกรมวิชาการเกษตรเรียบร้อยแล้ว ผลิตภัณฑ์บีที อีกสายพันธุ์หนึ่ง เป็นผลงานที่ไบโอเทค สนับสนุน กรมวิชาการเกษตร ในการพัฒนาความสามารถการผลิตบีที และการทำสูตรสำเร็จ และได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีให้บริษัท อะโกรไบโอเมท จำกัด

[[ภาพ ผลิตภัณฑ์บีที ของบริษัท ที เอฟ ไอ กรีนไบโอเทค จำกัด ผลิตภัณฑ์บีที ของบริษัท อะโกรไบโอเมท จำกัด]]

นอกจากแมลงแล้ว ไส้เดือนฝอยนับเป็นศัตรูพืชที่สำคัญ ไบโอเทค สนับสนุน ดร.สืบศักดิ์ สนธิรัตน์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สำรวจ และรวบรวมเชื้อรา ในแหล่งปลูกพืชทุกภาคของประเทศที่มีไส้เดือนฝอยรากปมระบาด และทดสอบประสิทธิภาพเชื้อรา ในการควบคุมไส้เดือนฝอยรากปม รวมทั้งพัฒนาสูตรอาหารเทียมเลี้ยงเชื้อราที่เหมาะสมได้ ผลิตภัณฑ์เชื้อราเพซิลโลมัยซีส ไลลาซินัส ใช้กำจัดไส้เดือนฝอย ซึ่งเป็นศัตรูของพืชเศรษฐกิจที่สำคัญหลายชนิด เช่น มันฝรั่ง มะเขือเทศ ปทุมมา และกล้วยไม้ สามารถเข้าทำลายไข่ไส้เดือยฝอยรากปมได้ดีจึงถ่ายทอดเทคโนโลยี การผลิตเชื้อราควบคุมไส้เดือยฝอยรากปม ให้กับ บริษัท อะโกรไบโอเมท จำกัด นำไปผลิตเป็นการค้า ในปี พ.ศ.2548

[[ภาพ ผลิตภัณฑ์เชื้อราเพซิลโลมัยซีส ไลลาซินัสใช้กำจัดไส้เดือนฝอย, ภาพเปรียบเทียบหัวมันฝรั่งที่ใช้ และไม่ใช้เชื้อราเพซิลโลมัยซีส ไลลาซินัส ไข่ไส้เดือนฝอยที่ถูกเชื้อราเข้าทำลาย]]

การนำผลงานไปใช้ประโยชน์

ข้อมูลเพิ่มเติม

• ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
• www.biotec.or.th