จดหมายเหตุทางการแพทย์
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
Journal of the Medical Association of Thailand
ISSN : ๐๑๒๕-๒๒๐๘
ปีที่เีริ่มออก : ๒๔๖๑
กำหนดออก : รายเดือน
เจ้าของ : แพทยสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์
เว็บไซต์ : http://www.mat.or.th/journal/
ภาษา : อังกฤษ
อยู่ในฐานข้อมูล : PubMed, SCOPUS, SciFinder CAPlus, Biological Abstracts
ประวัติ : จดหมายเหตุทางการแพทย์ เดิมชื่อ จดหมายเหตุทางแพทย์ของสภากาชาดสยาม มีชื่อเป็นภาษาอังกฤษว่า Medical Journal of the Siamese Red Cross มีกำหนดออก ๓ ตอนต่อปี คือวันที่ ๑ เมษายน วันที่ ๑ สิงหาคม และวันที่ ๑ ธันวาคม โดยมีมหาอำมาตย์โท พระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นไชยนาทนเรนทร อธิบดีกรมหาวิทยาลัยทรงเป็นบรรณาธิการพิเศษ นายแพทย์เลโอโปลด์ โรแบรต์ (Dr. Leopold Robert) นายแพทย์เอช แคมเบลล์ ไฮเอ็ต (H. Cmapbell Highet) นายนาวาโท หม่อมเจ้าถาวร มงคลวงษ์ และนายพันตรีหลวงศักดาพลรักษ์ เป็นคณะบรรณาธิการ ในครั้งนั้น มีเรื่องที่ลงพิิมพ์ทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ และมีการใช้ชื่อ จดหมายเหตุทางแพทย์ของสภากาชาดสยาม มาจนถึงเล่มที่ ๗ จึงเปลี่ยนมาเป็น จดหมายเหตุทางแพทย์ของแพทยสมาคมแห่งกรุงสยาม (Medical Journal of the Medical Assoication of Siam) เมื่อวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๔๖๘ เนื่องมามีการก่อตั้งแพทยสมาคม เมื่อวันที่ ๒๕ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๖๔ จึงรับโอนหนังสือ จดหมายเหตุทางการแพทย์ ของสภากาชาดมาจัดทำ ด้วยเหตุนี้ พระยาดำรงแพทยาคุณ สภานายกแพทยสมาคมในขณะนั้น จึงได้นำความกราบบังคมทูลสมเด็จะพระเจ้้าน้องยาเธอ เจ้้าฟ้ากรมหลวงนครสวรรค์วรพินิต อุปนายก ผู้อำนวยการ สภากาชาดสยาม ขอรับโอนหนังสือ จดหมายเหตุทางแพทย์สภากาชาด มาเป็นของแพทยสมาคม[1]
ฉะนั้น จึงนับได้ว่า หนังสือจดหมายเหตุทางแพทย์เป็นของแพทยสมาคม เริ่มตั้งแต่เล่มที่ ๘ ตอน ๑ เดือนเมษายน พ.ศ. ๒๔๖๘ เป็นต้นมา และมีลำดับของการจัดทำ ดังนี้ [2]
จดหมายเหตุทางแพทย์ เล่มที่ ๘ ตอน ๑ เดือนเมษายน พ.ศ. ๒๔๖๘ เล่มนี้เริ่มไม่มีบรรณาธิการพิเศษ แต่มีบรรณาธิการ คือ ร.ท. สิ่น สุวงศ์ (หลวงสุเวชชศุภกิจ) และผู้่ช่วยบรรณาิธิการอำมาตย์ตรี หลวงชาญวิธีเวทย์ และรองอำมาตย์โท ขุนพยุงเวชศาสตร์ กำหนดออกยังคงเป็น ๓ ตอนต่อปี
เล่มที่ ๑๒ ในสมัยที่พันโทหม่อมเจ้าวัลภากร ทรงเป็นบรรณาธิการ ท่านได้เพิ่มกำหนดออกมาเป็น ๔ ตอนต่อปี คือ เิริ่มในเดือนเมษายน กรกฎาคม ตุลาคม มกราคม ตั้งแต่ เล่มที่ ๑๓ พ.ศ. ๒๔๗๓ ถึงเล่มที่ ๑๕ พ.ศ. ๒๔๗๕
ในเล่มที่ ๑๖ พ.ศ. ๒๔๗๕ มีการเปลี่ยนกำหนดออกวารสารมาเป็น ๖ ตอนต่อปี คือ เริ่มในเดือนเมษายน กรกฎาคม กันยายน พฤศจิกายน มกราคม มีนาคม และในเล่มที่ ๑๗ พ.ศ. ๒๔๗๗ เปลี่ยนออกมาเป็นเดือนพฤษภาคม เป็นเล่มต้นแทนที่จะออกในเดือนเมษายน ส่วนตอนอื่นๆ ยังคงเป็นเหมือนเดิม หน้าปกของหนังสือยังคงใช้หน้าปกที่เริ่มไว้ตั้งแต่เล่มที่ ๔ พ.ศ. ๒๔๖๘ ต่อมาในเล่มที่ ๑๘ พ.ศ. ๒๔๗๘ หม่อมหลวง เต่อ สนิทวงศ์ ได้รับหน้าที่บรรณาธิการ และในเล่มที่ ๑๙ ตอนที่ ๑ พ.ศ. ๒๔๗๙ ก็ได้เปลี่ยนหน้าปกใหม่ โดยลงแจ้งความที่หน้าปก การแบ่งเรื่องในเล่ม แบ่งออกเป็นภาคๆ เป็นเรื่องที่ได้พบในระหว่างการรักษาหรือแปลจากจดหมายเหตุทางแพทย์ต่างประเทศ และเปิดแผนกคำถาม คำตอบเกี่ยวกับวิชาแพทย์ ตามแบบอย่างวารสารต่างประเทศ กำหนดออกปีละ ๖ ตอน
ในเล่มที่ ๒๒ พ.ศ. ๒๔๘๒ ซึ่งมีนายแพทย์สวัสดิ์ แดงสว่้าง เป็นบรรณาธิการจึงได้เริ่มทำสารบัญมารวมไว้ในตอนที่ ๖ ของเล่มที่ ๒๐ พ.ศ. ๒๔๘๐ คือ พิมพ์สารบัญรวมตั้งแต่ ตอนที่ ๑-๖ ติดต่อกันไป เมื่อจะรวมเย็บเล่มก็นำสารบัญนี้มาเรียงไว้ที่ข้างหน้า ทำให้ได้ทราบเรื่องราวของแต่ละตอนต่อเนื่องกันไปโดยไม่ต้องใช้สารบัญประจำเล่ม ซึ่งเป็นแบบอย่างการทำวารสารในต่างประเทศเมื่อครบเล่มแล้ว
ในเล่มที่ ๒๓ พ.ศ. ๒๔๘๓ นายแพทย์เฉลิม บูรณนนท์ เป็นบรรณาธิการ ได้ยุบการออกวารสารจากปีละ ๖ ตอน เหลือปีละ ๔ ตอนต่อปีแทน โดยเิริ่มในเดือนพฤษภาคม กรกฎาคม กันยายน พฤศจิกายน ในระยะนี้กำหนดออกไม่แน่นอน สลับกันไปมา เรื่องที่ลงมีภาษาต่างประเทศ สำหรับเรื่องภาษาไทย มีย่อเรื่องเป็นภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส หรือเยอรมันไว้ตอนท้าย ส่วนบทความภาษาต่างประเทศก็มีย่อเรื่องภาษาไทยไว้ด้วย
ในเล่มที่ ๒๔ พ.ศ. ๒๔๘๔ มีการเปลี่ยนกำหนดออกเป็น ๖ ตอนต่อปี โดยเริ่มตั้งแต่เดือน มกราคม มีนาคม พฤษภาคม กันยายน พฤศจิกายน และเปลี่ยนหน้าปกวารสารใหม่โดยยกเลิกแจ้งความที่หน้าปก ชื่อภาษาอังกฤษของวารสารเปลี่ยนจาก Medical Journal of the Medical Association of Siam เป็น Journal of the Medical Association of Thailand
ในเล่มที่ ๒๖ พ.ศ. ๒๔๘๖ นายแพทย์สรรค์ ศรีเพ็ญ เป็นบรรณาธิการ กำหนดออก ๔ ตอนต่อปี เริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม มีนาคม พฤษภาคม และกรกฎาคม ต่อมาในเล่มที่ ๒๗ ลดลงเหลือ ๓ ตอนต่อปี คือ เริ่มตั้งแต่เดือน มกราคม พฤษภาคม กันยายน
ในเล่มที่ ๓๑ พ.ศ. ๒๔๙๑ นายแพทย์อุดม โปษะกฤษณะ เป็นบรรณาธิการ เปลี่ยนกำหนดออกเป็น ๖ ตอนต่อปี แต่กำหนดการออกของแ่ต่ละปีไม่ตรงกัีนทุกปีไป และมีการเปลี่ยนรูปหน้าปกใหม่ในเล่มที่ ๓๑ โดยลงแจ้งความหน้าปก เรื่องที่ลงพิมพ์ในวารสารระยะนี้ เป็นเรื่องเกี่ยวกับการค้นพบยาใหม่ๆ การรายงานโรคใหม่ๆ และวิธีการรักษาใหม่ๆ
ในเล่มที่ ๓๖ ตอน ๒ พ.ศ. ๒๔๙๖ นายแพทย์ สมัย จันทวิมล เป็นบรรณาธิการ มีการพิมพ์สารบัญ เรื่องที่หน้าปกแบ่งเป็นนิพนธ์ต้นฉบับ ย่อเรื่องภาษาอังกฤษ นิพนธ์พิเศษ บันทึกทางคลีนิต ทบทวนวิช ย่อเอกสาร ปกิณกะ ข่าวแพทย์ จดหมายสมาชิก และบทบรรณาธิการ การปรับปรุงในระยะนี้ ถือว่าเป็นครั้งสำคัญที่ถือว่าเป็นแบบฉบับของจดหมายเหตุทางแพทย์ตลอดมา กำหนดออก ๖ ตอน ต่อปี คือ เริ่มตั้งแต่ มกราคม มีนาคม พฤษภาคม กรกฎาคม กันยายน พฤศจิกายน รูปเล่มโตกว่าเดิม และมีสิ่งที่ระมัดระวังเป็นพิเศษ คือ เครื่องหมายวรรคตอน
ในเล่มที่ ๔๔ พ.ศ. ๒๕๐๔ นายแพทย์สงกรานต์ นิยมเสน เป็นบรรณาธิการ ได้เปลี่ยนกำหนดออกเป็น ๑๒ ตอนต่อปี โดยเิริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม-ธันวาคม
ในเล่มที่ ๔๕ พ.ศ. ๒๕๐๕ นายแพทย์ทองน่าน วิภาตวณิช เป็นบรรณาธิการ ไ้ด้เปลี่ยนแปลงหน้าปกใหม่ นำเอาสารบัญไปไว้ในเล่มตามเดิม เพื่อประโยชน์ในการรวบรวมเย็บเล่ม มีการจัดทำดรรชนีนามผู้แต่งและดรรชนีชื่อเรื่องที่ปรากฎในจดหมายเหตุทางแพทย์ เล่มที่ ๔๕ ตั้งแต่ตอน ๑-๑๒ (เดือนมกราคม-ธันวาคม) พ.ศ. ๒๕๐๕ ออกแจกแก่สมาชิก และในระยะนี้ได้ิติดต่อขอให้ทางหอสมุดแพทย์แห่งชาติอเมริกัน (National Library of Medicine) ทำดรรชนีของวารสารนี้ลงในอินเด็กซ์ เมดิคัน (Index Medicus) โดยลงมือทำดรรชนีินิพนธ์ต่างๆ ของจดหมายเหตุทางแพทย์ตั้งแต่ปีพ.ศ. ๒๕๐๗ เป็นต้นไป แต่ได้ยกเลิกในเวลาต่อมา
ในเล่มที่ ๔๗ พ.ศ. ๒๕๐๗ นายแพทย์ทินรัตน์ สถิตนิมานการ เป็นบรรณาธิการ มีการจัดทำดรรชนีค้นเรื่องทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษ ไว้ท้ายเล่มของฉบับเดือนธันวาคม ซึ่งเป็นฉบับสุดท้ายของปี เปลี่ยนแปลงเรื่องกระดาษพิมพ์ โดยใช้กระดาษพิมพ์วารสารขึ้นจำนวนหนึ่ง เพื่อแจกจ่ายไปตามห้องสมุดต่างๆ ในไทยและห้องสมุดต่างประเทศ เพื่อประโยชน์ในการเก็บเย็บเล่มถาวร ส่วนเล่มสำหรับสมาชิกยังคงเป็นกระดาษปรู๊ฟ
ในเล่มที่ ๕๑ ตอน ๒ เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๑ นายแพทย์สมชัย บวรกิตติ เป็นบรรณาธิการ ได้เปลี่ยนแปลงหน้าปกใหม่ คือ ไม่มีโฆษราที่หน้าปก และเอาสารบัญซึ่งเดิมเคยอยู่บนปก กลับไปอยู่ในตัวเล่ม ภาษาในเล่มของจดหมายเหตุทางแพทย์มีแนวโน้มจะเป็นภาษาอังกฤษมากขึ้น
ตั้งแต่ฉบับเดือนมีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๓ บทความวิชาการทั้งหมดในวารสารจดหมายทางแพทย์ จึงเป็นภาษาอังกฤษ แต่ยังคงมีเรื่องย่อเป็นภาษาไทย และเิ่ริ่มได้รับการทำดรรชนีในอินเด็กซ์ เมดิคัส
ตั้งแต่ฉบับเดือนกรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๓ ได้เพิ่มบทบรรณาธิการ (editorial) แบบวารสารต่างประเทศเป็นภาษาอังกฤษ
ในเล่มที่ ๕๕ ตอน ๒ เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๕ นายแพทย์ประเสริฐ ทองเจริญ เป็นบรรณาธิการ มีการเพิ่ม วัน เดือน ปี ที่ได้รับจากผู้เขียนเพื่อตีพิมพ์ไว้ข้างท้ายบทความ (Received for Publication) และต่อย่อเรื่องภาษาไทยออก
ตั้งแต่ปีที่ ๖๒ ตอน ๘ เดือนสิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๒ มีการเพิ่มรหัสสากลสำหรับวารสาร คือ ISSN (International Standard Serial Number) ลงบนหน้าปก คือ ISSN 0125-2208
อ้างอิง
- ↑ การก่อตั้งแพทยสมาคมแห่งกรุงสยาม. แพทยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เรียกข้อมูลวันที่ ๑๕ มิถุนายน ๒๕๕๓
- ↑ พรทิพย์ อาณาประโยชน์. การประเมินคุณค่าของวารสารทางการแพทย์. วิทยานิพนธ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๒๓.
