ความสำเร็จในการส่งดาวเทียมธีออสขึ้นสู่วงโคจร
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
เนื้อหา |
หน่วยงานเจ้าของผลงาน
สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)
ชื่อของผลงาน
ความสำเร็จในการส่งดาวเทียมธีออสขึ้นสู่วงโคจร
สาขาของผลงาน
การพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศ
ปีที่ผลิตผลงานได้สำเร็จ
ปี 2551
ผู้ผลิตผลงาน
โครงการดาวเทียมธีออส สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)
รายละเอียดผลงาน
โครงการพัฒนาดาวเทียม Remote Sensing ของประเทศไทย (ดาวเทียม THEOS) : Thailand Earth Observation System เป็นโครงการที่สืบเนื่องมากจากความร่วมมือภายใต้ความตกลงระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทย กับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสว่าด้วยความร่วมมือด้านเทคโนโลยีอวกาศและการประยุกต์ใช้ลงนามเมื่อ ปี พ.ศ. 2543 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีอวกาศและการประยุกต์ใช้ข้อมูลดาวเทียมรวมทั้งการพัฒนาดาวเทียมเพื่อใช้ประโยชน์ในการสำรวจทรัพยากรของประเทศไทย ต่อมาในการประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2546 และวันที่ 2 มีนาคม 2547 มีมติเห็นชอบให้กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยมีสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และภูมิสารสนเทศ เป็นหน่วยงานกลางในการรับผิดชอบดำเนินโครงการพัฒนาดาวเทียม THEOS ร่วมกับบริษัท EADS Astrium S.A.S ประเทศฝรั่งเศส ในลักษณะการค้าต่างตอบแทน (Counter trade) 100 เปอร์เซ็นต์ และมีการลงนามในสัญญาเพื่อการพัฒนาดาวเทียมและระบบภาคพื้นดินที่เกี่ยวข้อง เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2547
ผลการดำเนินงาน
การพัฒนาดาวเทียม THEOS และระบบภาคพื้นดิน ใช้เวลาประมาณ 3 ปี โดยมีวิศวกรไทยจำนวน 20 คน เข้าร่วมฝึกศึกษาและพัฒนาดาวเทียม ณ บริษัท EADS Astrium ประเทศฝรั่งเศสด้วย ซึ่งการประกอบและทดสอบ ดาวเทียม THEOS การพัฒนาระบบภาคพื้นดินและการติดตั้งแล้วเสร็จในปี 2550 สำหรับการดำเนินงานในปี 2551 โดยส่วนใหญ่เป็นการเตรียมส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจร และเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติการดาวเทียม โดยวิศวกรไทยได้ฝึกซ้อมปฏิบัติการควบคุมและรับสัญญาณดาวเทียม ทั้งในกรณีเหตุการณ์ปกติ และกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน รวมทั้งเตรียมการในการปฏิบัติการดาวเทียมในระยะแรกหลังการนำส่ง (Launch and Early Operation Phase : LEOP) ซึ่งต้องมีการติดตามดาวเทียมอย่างใกล้ชิด ดาวเทียม THEOS ได้ขึ้นสู่อวกาศเป็นผลสำเร็จ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2551 ณ เวลา 13.37 น. โดยใช้จรวด DNEPR จากฐานยิงจรวดเมือง Yasny ประเทศรัสเซีย ภายหลังการส่งดาวเทียมการติดต่อรับส่งข้อมูลและสั่งการระหว่างสถานีภาคพื้นดินกับดาวเทียม ตลอดจนการทำงานของดาวเทียมในภาพรวมเป็นไปด้วยดี และดาวเทียม THEOS สามารถถ่ายภาพไปยังประเทศไทยได้เป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2551 และต่อมาได้มีการปรับเคลื่อนดาวเทียมในวงโคจร (In Orbit Test) สำเร็จสมบูรณ์แล้ว ซึ่งพบว่าดาวเทียมสามารถปฏิบัติการได้ตามข้อกำหนดความต้องการทุกประการ และขณะนี้อยู่ในระหว่างการดำเนินการเปรียบเทียบข้อมูลภาพ (Calibration) ให้ได้มาตรฐานสากล กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดย สทอภ. ได้ทูลเกล้าฯ ถวายภาพถ่ายดาวเทียม THEOS ภาพแรกบริเวณจังหวัดภูเก็ต แด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อทรงใช้ประโยชน์ตามอัธยาศัย
ประโยชน์ของผลงาน
สทอภ. ได้จัดทำความร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ ในประเทศอย่างต่อเนื่อง โดยได้ดำเนินโครงการนำร่องการใช้ประโยชน์ และโครงการส่งเสริมขีดความสามารถผู้ใช้ข้อมูลดาวเทียม ตั้งแต่ปี พ.ศ.2548 เป็นต้นมา เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม THEOS เพื่อการบริหารจัดการประเทศ ในด้านต่างๆ อาทิการเกษตร การจัดการป่าไม้ การจัดการที่ดิน แหล่งน้ำ พื้นที่บริเวณชายฝั่ง การใช้ที่ดิน การสำรวจและการแผนที่ความมั่นคงของชาติ การติดตามการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม การบรรเทาภัยพิบัติ เป็นต้น นอกจากนี้เนื่องจากดาวเทียม THEOS สามารถถ่ายภาพได้ทั่วโลก จึงมีหน่วยงานจากต่างประเทศหลายแห่ง เช่น จีน สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น เปรู และ European Space Agency ติดต่อแสดงความสนใจที่จะติดตั้งสถานีรับสัญญาณและใช้บริการข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียม THEOS อันจะก่อให้เกิดรายได้ต่อประเทศชาติต่อไป
การจำแนกการนำไปใช้ประโยชน์
เกษตรกรรมและปศุสัตว์
การค้าและบริการ
ความมั่นคงภัยพิบัติ
การศึกษา เรียนรู้ สร้างความตระหนัก ว&ท
อ้างอิง
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.(2552).30 ปี แคตตาล็อกผลงานเด่นกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.กรุงเทพฯ : กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
