การฟื้นฟูที่ดินเค็ม : กรณี บริษัทเกลือพิมาย จำกัด
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
เนื้อหา |
หน่วยงานเจ้าของผลงาน
- ศุนย์พันธุวิศวกรรมและทคโนฌลยีชีวภาพแห่งชาติ
- บริษัท เกลือพิมาย จำกัด
ชื่อของผลงาน
การฟื้นฟูที่ดินเค็ม : กรณี บริษัทเกลือพิมาย จำกัด
ปีที่ผลิตผลงานสำเร็จ
ไม่ระบุ
ผู้ผลิตผลงาน
- ดร.เฉลิมพล เกิดมณี และคณะนักวิจัยไบโอเทค ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
- บริษัท เกลือพิมาย จำกัด
รายละเอียดผลงาน
เกลือหินฟอตเฟสเป็นวัตถุดิบพื้นฐานในการผลิตเกลือบริสุทธิ์ เพื่อใช้ในอุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ เช่นสารเคมีทำความสะอาด คลอรีนและกระดาษ ในอดีตเทคโนโลยีการผลิตเกลือบริสุทธิ์ใช้วิธีสูบน้ำเค็มจากชั้นเกลือหินฟอสเฟสใต้พื้นพิภพ ซึ่งอยู่ใต้พื้นดินประมาณ 400 เมตร เข้าสู่แปลงนาตากเกลือ เช่นเดียวกับการตากเกลือทะเล ก่อให้เกิดปัญหาคือ ดินเค็ม เนื่องจากการสะสมของตะกอนเกลือตกค้างบนพื้นดินแปลงตากเป็นเวลาหลายสิบปี พื้นที่แปลงตากมีระดับความเค็มมากกว่าน้ำทะเล จนไม่สามารถใช้ประโยชน์ทางการเกษตรได้ และอาจไหลซึมสู่พื้นที่โดยรอบ หากไม่มีการฟื้นฟูพื้นที่แปลงตากเกลือดังกล่าว
ในปี พ.ศ. 2545 บริษัท เกลือพิมาย จำกัด ขอความร่วมมือจากศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ให้เป็นที่ปรึกษาในการฟื้นฟูดินเค็มของบริษัทที่เกิดจากการผลิตเกลือแบบแปลงนาตากนานกว่า 30 ปี ถึงแม้บริษัทฯ ยกเลิกการผลิตเกลือแบบแปลงนาตากมา 20 ปี และพยายามฟื้นฟูพื้นที่ดินเค็มโดยปลูกต้นไม้และหญ้า ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2541-2545 แต่ไม่สามารถฟื้นฟูสภาพดินเค็มได้สำเร็จ
ดร.เฉลิมพล เกิดมณี และคณะนักวิจัยไบโอเทค ร่วมกับบริษัท เกลือพิมาย จำกัด จัดทำโครงการร่วมทดลองวิจัยการฟื้นฟูพื้นที่ดินเค็ม โดยการปลูกไม้ยืนต้นทนเค็มที่ผ่านการคัดเลือกลงบนพื้นที่ ดินเค็มเหมืองเกลือเก่า 50 ไร่ ทดลองพัฒนาวิธีปลูกข้าว และพัฒนาพันธุ์ข้าวทนเค็มบนพื้นที่โครงการ 5 ไร่ จากการดำเน ินโครงการ โดยปลูกต้นไม้ทนเค็มบนพื้นที่โครงการซึ่งมีค่าระดับความเค็มก่อนการฟื้นฟูกว่า 4 % เกลือ ภายหลังการทดลอง 3 ปี ระดับความเค็มลดลงเหลือประมาณ ไม่เกิน 1 % เกลือ ซึ่งเป๋็นระดับที่ทำการเกษตรได้
โครงการฯ ได้พัฒนาวิธีการปลูกข้าวบนพื้นที่ดินเค็มมราระดับความเค็มเริ่มต้นต่ำกว่า 1.5% เกลือ ได้ผลผลิต 350 กิโลกรัมต่อไร่ ในขณะที่การปลูกแบบวิธีดั้งเดิมไม่ให้ผลผลิต และพื้นที่ดินเค็มที่ผ่านการปลูกข้าวทนเค็มเป็นระยะเวลา 2 ฤดูปลูก มีระดับความเค็มลดลงจาก 1.5 % เกลือ มาอยู่ที่ระดับ 0.8 % เกลือ นอกจากนี้ โครงการฯ ได้วิจัยทดสอบพันธุ์ข้าวจากงานวิจัยร่วมระหว่างห้องปฏิบัติการสรีรวิทยาและชีวเคมีด้านพืช ไบโอเทค และศูนย์วิจัยข้าวปทุมธานีพบว่าข้าวหอมทนเค็มสายพันธุ์แท้รุ่นที่ 4 ที่พัฒนาจากพันธุ์ข้าวหอมจันทร์ทนเค็มผสมกับข้าวขาวดอกมะลิ 105 มีศักยภาพสูงในการเจริญเติบโตและให้ผลผลิตบนพื้นที่ดินเค็ม ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาระบบเกษตรและการสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรพื้นที่ดินเค็ม
ปัจจุบัน บริษัทฯ สามารถฟื้นฟูพื้นที่ดินเค็มเหมืองเกลือเก่าบนพื้นที่ 50 ไร่ ให้กลับมาปลูกไม้ยืนต้นทนเค็มและข้าวทนเค็มได้และได้รับคัดเลือกให้เป็นสถานประกอบการที่ปฏิบัติตามมาตรการในรายงานการวิเคราะห์ผละกระทบสิ่งแวดล้อมและมีการจัดการสภาพแวดล้อมดีเด่นประจำปี พ.ศ.2549 (ELA Minitoring Awards) ประเภทเหมืองแร่ นับเป็นบริษัทประเภทเหมืองแร่บริษัทเดียวที่ได้รับรางวัลตลอด 9 ปี ที่มีการมอบรางวัล
อ้างอิง
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.(2552).30 ปี แคตตาล็อกผลงานเด่นกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.กรุงเทพฯ : กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
