การตรวจวัณโรคแบบทราบผลเร็ว
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
เนื้อหา |
หน่วยงานเจ้าของผลงาน
- ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ
- มหาวิทยาลัยมหิดล
ชื่อผลงาน
- การตรวจวัณโรคแบบทราบผลเร็ว
ปีที่ผลิตสำเร็จ
ไม่ระบุ
ผู้ผลิตผลงาน
- ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
- มหาวิทยาลัยมหิดล
- รศ.ดร.อังคณา ฉายประเสริฐ ภาควิชาชีววิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
- รศ.นพ.ประสิทธิ์ ผลิตผลการพิมพ์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
รายละเอียดผลงาน
เชื้อวัณโรค หรือมัยโคแบคทีเรียม ทูเบอร์คูโลซิส เป็นแบคทีเรียที่เป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุข และค่อนข้างวิกฤติสำหรับประเทศไทย องค์การอนามัยโลกจัดให้ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 17 จาก 200 ของกลุ่มประเทศที่มีปัญหาวัณโรคแพร่ระบาด ประมาณการว่าประเทศไทยมีผู้ป่วยวัณโรคราว 80,000-100,000 คน และมีแนวโน้มสูงขึ้นในผู้ติดเชื้อเอดส์ เนื่องจากผู้ติดเชื้อเอดส์ มีโอกาสเป็นวัณโรคได้ง่ายกว่าคนปกติ 20-30 เท่า และเมื่อเป็นแล้วอาจมีความรุนแรงของโรคมากกว่าในคนปกติ
ปัจจุบันเชื้อวัณโรคมีการดื้อยา มีผู้ป่วยจำนวนมากติดเชื้อวัณโรคที่ดื้อยาเพิ่มขึ้น ทำให้การรักษาผู้ป่วยมีโอกาสล้มเหลวสูง เนื่องจากการรักษาผู้ป่วยวัณโรคที่ไม่เคยได้รับยามาก่อน จะได้รับยาหลายขนาน พร้อมกัน โดยไม่มีโอกาสทดสอบการดื้อยาก่อน เนื่องจากการทดสอบการดื้อยาต้องใช้เวลานานถึง 2 เดือน นอกจากนี้ ผู้ป่วยเอดส์ยังติดเชื้อมัยโคแบคทีเรียอื่นๆ ที่ไม่ใช่เชื้อวัณโรค แม้อุบัติการณ์ของการเจ็บป่วยจากเชื้อมัยโคแบคทีเรียอื่นๆ น้อยกว่า แต่มักก่อปัญหาในการวินิจฉัยและรักษาอยู่เสมอ เนื่องจากมีอาการเหมือนกับวัณโรคปอด และยังพบปัญหาการดื้อยาในเชื้อกลุ่มนี้ด้วยเช่นกัน ดังนั้นในการรักษาจำเป็นต้องทราบชนิดของเชื้อมัยโคแบคทีเรียที่ชัดเจน
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) และ มหาวิทยาลัยมหิดล สนับสนุน รศ.ดร. อังคณา ฉายประเสริฐ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และรศ. นพ. ประสิทธิ์ ผลิตผลการพิมพ์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล วิจัยและพัฒนาการตรวจวินิจฉัยวัณโรคแบบทราบผลเร็ว โดยตรวจหาดีเอ็นเอของเชื้อวัณโรคในสิ่งส่งตรวจ เพื่อทราบชนิดของเชื้อมัยโคแบคทีเรียในเวลาอันรวดเร็ว
นักวิจัยทั้งสอง ศึกษาการตรวจหาเชื้อวัณโรคจากสิ่งส่งตรวจ โดยใช้ตัวจับจำ เพาะต่อมัยโคแบคทีเรียแต่ละชนิดที่พัฒนาขึ้น พบว่าสามารถตรวจพบเชื้อจากดีเอ็นเอเริ่มต้นจากเซลล์เพียง 20 เซลล์ โดยพบผลบวกจากสิ่งส่งตรวจที่มีเชื้อค่อนข้างมาก ได้แก่ เสมหะ และน้ำล้างหลอดลม ประสิทธิภาพของชุดตรวจที่พัฒนาขึ้นมีความไว และความจำเพาะเทียบเท่ากับชุดตรวจที่ขายอยู่ในท้องตลาด
ประโยชน์ของผลงาน
ไบโอเทคได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อสาธารณประโยชน์ ให้กับโรงพยาบาลศิริราช เพื่อนำเทคโนโลยีที่ได้ไปใช้จริง และพัฒนาให้เกิดงานบริการตรวจวินิจฉัยวัณโรคแบบทราบผลเร็วแก่สาธารณชน ปัจจุบัน ห้องปฏิบัติการอณูชีววิทยารา และมัยโคแบคทีเรีย คณะแพทยศาสตร์ศิริราช เป็นผู้ให้บริการตรวจวินิจฉัยวัณโรครายสำคัญของประเทศ โดยให้บริการตรวจวินิจฉัยวัณโรคแบบทราบผลเร็ว (TB Fast track) บริการตรวจหาดีเอ็นเอของเชื้อมัยโคแบคทีเรีย และบริการพิสูจน์ชนิดเชื้อโดยวิธีพีซีอาร์ ช่วยให้การตรวจหาเชื้อวัณโรคทราบผลได้รวดเร็วภายใน 1 เดือน สามารถแยกชนิดของเชื้อแม่นยำ รวมทั้ง ตรวจสอบการดื้อยาของเชื้อเพื่อประกอบการตัดสินใจรักษาผู้ป่วยได้
ข้อมูลเพิ่มเติม
ผู้ที่สนใจใช้บริการตรวจหาเชื้อวัณโรคและมัยโคแบคทีเรียแบบทราบผลเร็วสามารถส่งตัวอย่างตรวจด้วยตนเองหรือทางไปรษณีย์ด่วน (EMS) มาที่ รศ. ดร. อังคณา ฉายประเสริฐ (TB Fast Track) สาขาราและมัยโคแบคทีเรียวิทยา ภาควิชาจุลชีววิทยา ตึกจุลชีววิทยา ชั้น 5 คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล บางกอกน้อย กรุงเทพฯ 10700 สนใจสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทรศัพท์ 0-2419-8256-7 โทรสาร 0-2418-2094 e-mail : siacp@mahidol.ac.th หรือ sitpm@mahidol.ac.th
อ้างอิง
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.(2552).30 ปี แคตตาล็อกผลงานเด่นกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.กรุงเทพฯ : กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
