การตรวจลักษณะทางพันธุกรรมเพื่อลดความเสี่ยงจากพิษยากดภูมิคุ้มกัน ในการปลูกถ่ายไต
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
ปัจจุบัน การปลูกถ่ายไตเป็นวิธีการรักษาที่ดีที่สุด สำหรับผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้าย โดยการใช้ ไตจากผู้อื่นซึ่งผ่านการตรวจแล้วว่าเข้ากันได้ ให้มาทำหน้าที่แทนไตเก่าของผู้ป่วย การผ่าตัดเปลี่ยนไตแต่ละ ครั้ง มีค่าใช้จ่ายสูง และเนื่องจากผู้ป่วยได้รับการบริจาคไตจากผู้อื่น หลังผ่าตัดเปลี่ยนไตผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับยากดภูมิคุ้มกัน เพื่อป้องกันการเกิดปฎิกิริยาระหว่างเนื้อเยื่อของผู้ป่วยกับไตที่ได้รับบริจาคมา ซึ่งยา กดภูมิคุ้มกันส่วนใหญ่มีราคาแพง
ปัจจุบัน การปลูกถ่ายไตเป็นวิธีการรักษาที่ดีที่สุด สำหรับผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้าย โดยการใช้ไตจากผู้อื่นซึ่งผ่านการตรวจแล้วว่าเข้ากันได้ ให้มาทำหน้าที่แทนไตเก่าของผู้ป่วย การผ่าตัดเปลี่ยนไตแต่ละ ครั้ง มีค่าใช้จ่ายสูง และเนื่องจากผู้ป่วยได้รับการบริจาคไตจากผู้อื่น หลังผ่าตัดเปลี่ยนไตผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับยากดภูมิคุ้มกัน เพื่อป้องกันการเกิดปฎิกิริยาระหว่างเนื้อเยื่อของผู้ป่วยกับไตที่ได้รับบริจาคมา ซึ่งยา กดภูมิคุ้มกันส่วนใหญ่มีราคาแพง
จากความแตกต่างในการทำงานของเอนไซม์ TPMT หากได้ยาขนาดน้อยเกินไป อาจทำให้เกิดความล้มเหลวในการปลูกถ่ายไต (ไม่สามารถกดภูมิคุ้มกันได้) แต่หากได้ยาขนาดมากเกินความจำเป็น อาจทำให้ผู้ป่วยได้รับผลข้างเคียงของยาซึ่งอาจถึงแก่ชีวิตได้ ฉะนั้น การตรวจการแสดงออกของยีนTPMT ในผู้ป่วยแต่ละราย ก่อนได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนไต เป็นแนวทางที่ช่วยผู้ป่วยได้รับขนาดยา azathioprine ที่เหมาะสม ทำให้ลดความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงของยา หรือความเสี่ยงที่จะประสบความล้มเหลวในการปลูกถ่ายไต
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สนับสนุน พ.ญ สุดา วรรณประสาท ภาควิชาเภสัชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ศึกษาความสัมพันธ์ ระหว่างลักษณะทางพันธุกรรมของยีน TPMT (จีโนไทป์) และการทำงานของเอนไซม์ TPMT (ฟีโนไทป์) ในเม็ดเลือดแดงกับผลการรักษา และความเสี่ยงในการเกิดพิษจากการใช้ยา azathioprine ในผู้ป่วยปลูกถ่ายไต จนสามารถพัฒนาวิธีตรวจการแสดงออกของยีน TPMT เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในการประมาณขนาดยา azathioprine ที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วย ที่มีความผิดแผกทางพันธุกรรม หรือมีความบกพร่องในการทำงานของเอนไซม์ TPMT ในระดับต่าง ๆ ทั้งนี้เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดผลข้างเคียงของยา และความล้มเหลวของการผ่าตัดเปลี่ยนไต
ไบโอเทคได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อสาธารณประโยชน์ให้แก่ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อให้บริการตรวจผู้ป่วยโรคไตที่เข้ารักษาที่โรงพยาบาลคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น งานบริการนี้มีประโยชน์ในการช่วยผู้ป่วยให้ได้รับขนาดยาที่เหมาะสมลดความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงของยา หรือความเสี่ยงที่จะประสบความล้มเหลวในการปลูก ถ่ายไต นอกจากนี้ยังประหยัดค่ารักษาในกรณีเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยา ทำให้การปลูกถ่ายไตแต่ละครั้งใช้ค่าใช้จ่ายลดลงและประสบความสำเร็จยิ่งขึ้น
สนใจสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ พญ. สุดา วรรณประสาท ภาควิชาเภสัชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น โทรศัพท์ 043-348-397 ต่อ 16 Email: sudvan@kku.ac.th
