การจัดทำร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เครื่องใช้เหล็กกล้าไร้สนิม
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
เนื้อหา |
หน่วยงานเจ้าของผลงาน
ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ
ชื่อของผลงาน
การจัดทำร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เครื่องใช้เหล็กกล้าไร้สนิม : ภาชนะสำหรับปรุงหรือบรรจุอาหารที่มีรอยประสานสัมผัสอาหาร (เล่มที่1 : หม้อหุงต้ม)
สาขาของผลงาน
เทคโนโลยีพื้นฐานการออกแบบและผลิตวัสดุ
ผู้ผลิตผลงาน
หัวหน้าโครงการ : ดร.เอกรัตน์ ไวยนิตย์ ekkarutv@mtec.or.th ดร.วนิดา พงษ์ศักดิ์สวัสดิ์ โฆษิต วงศ์ปิ่นแก้ว ปิยะ คำสุข นรมน อินทรานนท์
รายละเอียดผลงาน
หม้อต้มก๋วยเตี๋ยวเป็นภาชนะสำคัญในขั้นตอนการปรุงก๋วยเตี๋ยว ในระหว่างการใช้งานที่อุณหภูมิ 80-100 องศาเซลเซียส ได้มีการตรวจพบตะกั่วละลายออกมาในน้ำลวกเส้นและน้ำซุปก๋วยเตี๋ยวในปริมาณที่มีความเสี่ยงต่อการสะสมในร่างกายผู้บริโภค สาเหตุหลักมาจากการขึ้นรูปภาชนะปรุงหรือบรรจุอาหารจากแผ่นเหล็กกล้าไร้สนิมด้วยวิธีประสานรอยต่อด้วยโลหะผสมตะกั่ว-ดีบุก ตะกั่วที่พบในอาหารจึงมาจากการละลายของรอยประสานนี้ ด้วยเหตุนี้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 2 มกราคม 2551 มีมติเห็นชอบมาตรการและแผนงานบูรณาการการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับสินค้าภาชนะสำหรับปรุงหรือบรรจุอาหารที่ใช้ตะกั่วเป็นตัวประสานรอยเชื่อมต่อ ดังนั้น เพื่อให้เป็นไปตามมติของคณะรัฐมนตรี ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ในฐานะตัวแทนกระทรวงวิทยาศาสตร์ ร่วมมือกับ สำนักมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) กระทรวงอุตสาหกรรม ดำเนินการจัดทำร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม “เครื่องใช้เหล็กกล้าไร้สนิม : ภาชนะสำหรับปรุงหรือบรรจุอาหารที่มีรอยประสานสัมผัสกับอาหาร” “เครื่องใช้เหล็กกล้าไร้สนิม : ภาชนะสำหรับปรุงหรือบรรจุอาหารที่มีรอยประสานสัมผัสกับอาหาร (เล่มที่1 : หม้อหุงต้ม)” เพื่อใช้เป็นข้อบังคับสำหรับการผลิตต้มก๋วยเตี๋ยวมาตรฐานปลอดภัยจากการเปื้อนของตะกั่ว และโลหะหนักชนิดอื่น
ปัจจุบัน หม้อก๋วยเตี๋ยวนิยมผลิตจากเหล็กกล้าไร้สนิมออสเตนนิติกเกรด 304 โดยนำมาม้วนขึ้นรูป พับตะเข็บรอยต่อ และประสานตะเข็บรอยต่อป้องกันการรั่วซึมด้วยกระบวนการบัดกรีอ่อนกับวัสดุบัดกรีมีส่วนผสมของดีบุกและตะกั่วในอัตรา 60 : 40 (อุณหภูมิหลอมเหลวประมาณ 190 องศาเซลเซียส) ซึ่งตะกั่วของวัสดุบัดกรีดังกล่าสามารถละลายออกมาในน้ำลวกก๋วยเตี๋ยว และน้ำซุปก๋วยเตี๋ยวได้ที่อุณหภูมิต่ำกว่าจุดหลอมเหลวของวัสดุบัดกรี
ทีมวิจัยห้องปฏิบัติการวิเคราะห์การประลัยและการเสื่อมสภาพของวัสดุเอ็มเทค ดำเนินการศึกษาการละลายของตะกั่วจากหม้อก๋วยเตี๋ยวที่มีการประสานรอยต่อด้วยการบัดกรีอ่อนในสภาวะจำลองการใช้งานจริง พร้อมกับศึกษาแนวทางการพัฒนาหม้อก๋วยเตี๋ยวอนามัยปราศจากการละลายของตะกั่วในระหว่างการใช้งานจากการวิเคราะห์ตรวจสอบปริมาณตะกั่วของแนวเชื่อมทิก (TIG Welding หรือ GTAW) ใน “หม้อก๋วยเตี๋ยวอนามัย” ที่จะมีการนำไปใช้งานจริงและใช้เป็นหม้อก๋วยเตี๋ยวอนามัย ต้นแบบสำหรับผู้ผลิตหม้อก๋วยเตี๋ยวที่สนใจ พบว่า ไม่มีปริมาณตะกั่วตกค้างอยู่ในแนวเชื่อมจึงสามารถประกันได้ว่า “หม้อก๋วยเตี๋ยวอนามัย” จะไม่เป็นสาเหตุการปนเปื้อนของตะกั่วในน้ำลวกเส้นก๋วยเตี๋ยว และน้ำซุปก๋วยเตี๋ยวในการดำเนินงานต่อเนื่อง เอ็มเทคดี้บทบาทสำคัญในร่างข้อกำหนดด้านการเลือกใชช้แผ่นเหล็กกล้าไรสนิมเทคโนโลยีการขึ้นรูป และวิธีการทดสอบผลิตภัณฑ์หม้อต้มก๋วยเตี๋ยว ร่วมกับหน่วยภาครัฐอื่น เช่น กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์บริการ กระทรวงวิทยาศาสตร์ เป็นต้น ปัจจุบันร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์เครื่องใช้เหล็กกล้าไร้สนิมฉบับนี้ผ่านขั้นตอนการทำประชาวิจารณ์ และอยู่ระหว่างการปรับปรุงเนื้อหาร่างพระราชกฤษฎีกา เพื่อนำเสนอขอความเห็นนชอบจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม และคณะรัฐมนตรี ตามลำดับ เพื่อการบังคับใช้ต่อไป
การจำแนกการนำไปใช้ประโยชน์
อุตสาหกรรม : การผลิต
การแก้ไขปัญหาจากการผลิต
การดำรงชีวิตของประชาชนทั่วไป
อ้างอิง
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.(2552).30 ปี แคตตาล็อกผลงานเด่นกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.กรุงเทพฯ : กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
