กล้องโทรทรรศน์แบบรับคลื่นวิทยุหรือกล้องโทรทรรศน์วิทยุ
จาก Thailand Science and Technology Wikipedia
กล้องโทรทรรศน์แบบรับคลื่นวิทยุหรือกล้องโทรทรรศน์วิทยุ
กล้องโทรทรรศน์วิทยุเริ่มสร้างขึ้นครั้งแรกโดย คาร์ล แจนสกี นักฟิสิกส์ชาวอเมริกกัน ในช่วงปี พ.ศ.2474 เพื่อใช้ในการศึกษาทางด้านดาราศาสตร์วิทยุ (Radio astronomy) ซึ่งเป็นการศึกษาเกี่ยวกับวัตถุหรือปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงความถี่ของคลื่นวิทยุ คือที่ความยาวคลื่นตั้งแต่ 10 มิลลิเมตร ถึง 20 เมตร โดยกล้องโทรทรรศน์วิทยุสามารถรวบรวมสัญญาณที่เกิดขึ้นบนท้องฟ้า หรือสัญญาณอาจถูกส่งมาจากดาวเทียม (satellites) หรือยานสำรวจอวกาศต่างๆ (space probes) มายังกล้องโทรทรรศน์วิทยุที่ติดตั้งบนพื้นโลกที่มีลักษณะเป็นจานโค้งรูปพาราโบลาขนาดใหญ่ จานรับคลื่นวิทยุสามารถหมุนไปในทิศทางใดๆ บนท้องฟ้าก็ได้ เพื่อรวบรวมคลื่นวิทยุเข้ามาและสะท้อนไปยังจุดโฟกัสของจานพาราโบลาและส่งสัญญาณผ่านเครื่องแปลงสัญญาณออกมาเป็นสัญญาณภาพวิทยุ (radio image)
กล้องโทรทรรศน์วิทยุที่ใหญ่ที่สุดในโลกในปัจจุบันเป็น อ่าง เจาะลงไปในพื้นดินแล้วบุด้วยตาข่ายโลหะเป็นตัวสะท้อนคลื่นวิทยุตั้งอยู่ที่หอดูดาวอะรีซิโบ (Arecibo) ประเทศเปอร์โตริโก มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 305 เมตร ดำเนินการโดย National Astronomy and Ionosphere Center (NAIC)
ข้อดีของการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ทางคลื่นวิทยุคือ ทัศนวิสัยของบรรยากาศไม่มีผลต่อการสังเกตการณ์ สภาพของอากาศและความสว่างของท้องฟ้าไม่กระทบกระเทือนต่อคลื่นวิทยุมากนัก คลื่นบางขนาดสามารถสังเกตได้ตลอด 24 ชั่วโมง แต่ปัญหาที่สำคัญคือ คลื่นวิทยุถูกรบกวนจากอุปกรณ์อำนวยความสะดวกบางอย่างของมนุษย์ เช่นสัญญาณคลื่นวิทยุ โทรทรรศน์ เรดาร์ และสัญญาณคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าอื่นๆ ที่มีความถี่ในช่วงคลื่นวิทยุ ดังนั้นสถานที่สำหรับติดตั้งกล้องวิทยุจึงต้องอยู่ห่างไกลจากบริเวณตัวเมือง โดยติดตั้งในหุบเขาเพื่อให้ภูเขาช่วยป้องกันสัญญาณรบกวนอื่นๆ ความสามารถในการรับคลื่นของกล้องโทรทรรศน์วิทยุขึ้นอยู่กับขนาดของจานรับสัญญาณ กล้องโทรทรรศน์วิทยุที่มีประสิทธิภาพสูงจึงมีขนาดใหญ่มาก
